Gaploid

Gaploid (yun. haploos — yakka, oddiy va eidos — tur) — boşlanğiç tur somatik xromosomalari töplamining faqat yarmigagina ega bölgan individ. Boşlanğiç tur asosiy xromosomalar töplamini (p) özida tuliq saqlovçi G. eugaploid deyiladi. Aneugaploid (geterogaploid) — xromosomalar töplamida butun bir xromosoma yoki uning segmenti ortiq yoki kam bölgan G.dir. Diploid turlardan kelib çiqqan monogaploidlar va poliploid turlardan kelib çiqqanpoligaploidlar farqlanadi (q. Poliploidiya). Bir neça bir xil genomlarni öz içiga oluvçi poligaploidlar — avtopoligaploidlar, har xil genom xromosomalar töplamini özida saqlovçilar esa — allopoligaploidlar deyiladi. Haroratning ta'siri, yot çanglar, nurlantirilgan çanglar va ularning turli xildagi aralaşmasi b-n çanglaniş gaploidiyaga sabab böladi. G.li ösimliklarning organ va hujayralarining ölçami diploidlarnikiga qaraganda kiçik böladi. G.larni diploidlaş b-n yuqori puştlilikka ega bölgan gomozigotali liniyalar yaratiladi. G. gulli ösimliklarda keng tarqalgan.