Gastrofilyoz
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 103-b. — ziyouz.com
Gastrofilyoz — toqtuyokli hayvonlarning hazm organlarida uçraydigan surunkali invazion (yuqumli) kasallik. Kasallikni Castrophilidae oilasiga mansub me'da bökasining liçinkasi qözğatadi (q. Bökalar). Urğoçi bökalar hayvon boş qismi juniga köplab (600 ta gaça) tuxum qöyadi. 4—10 kunda tuxumdan çiqqan liçinkalari hayvonning oğiz böşliği tomon harakatlanadi va lunj, til şilliq qavati orqali oğiz böşliğiga tuşib, hazm organlariga ötadi, me'da va ön ikki barmoqli içakda 9—10 oy yaşaydi va bahor, yoz oylarida hayvon tezagi b-n tuşib ğumbakka aylanadi. Hazm organlarining şilliq pardasi şikastlanib katar, kamqonlik, oriqlaş kuzatiladi. Anemiya kasalligi vujudga keladi. Toylarda esa köpinça töğri içak taşqariga çiqib qoladi, hazm organlari faoliyati buziladi. Oldini oliş: teriga yopişgan böka tuxumlari qaşlağiçda qirib taşlanadi. Bökalar uçadigan davrda. haftada bir marta insektitsidlar b-n hayvonlar teri qoplamiga işlov beriladi yoki hayvon tanasi issiq suv b-n yuviladi. Bu iş bökalarning uçadigan davrida har 10 kunda takrorlanadi. Davolaş: okt.— noyabr oylarida hayvonlarga 1% envest pastasi beriladi. G.lar Özbekistonning barça viloyatlarida tarkalgan.
Q.: Bökalar
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАСТРОФИЛЁЗ — тоқтуёкли ҳайвонларнинг ҳазм органларида учрайдиган сурункали инвазион (юқумли) касаллик. Касалликни Castrophilidae оиласига мансуб меъда бўкасининг личинкаси қўзғатади (қ. Бўкалар). Урғочи бўкалар ҳайвон бош қисми жунига кўплаб (600 та гача) тухум қўяди. 4—10 кунда тухумдан чиққан личинкалари ҳайвоннинг оғиз бўшлиғи томон ҳаракатланади ва лунж, тил шиллиқ қавати орқали оғиз бўшлиғига тушиб, ҳазм органларига ўтади, меъда ва ўн икки бармоқли ичакда 9—10 ой яшайди ва баҳор, ёз ойларида ҳайвон тезаги б-н тушиб ғумбакка айланади. Ҳазм органларининг шиллиқ пардаси шикастланиб катар, камқонлик, ориқлаш кузатилади. Анемия касаллиги вужудга келади. Тойларда эса кўпинча тўғри ичак ташқарига чиқиб қолади, ҳазм органлари фаолияти бузилади. Олдини олиш: терига ёпишган бўка тухумлари қашлағичда қириб ташланади. Бўкалар учадиган даврда. ҳафтада бир марта инсектицидлар б-н ҳайвонлар тери қопламига ишлов берилади ёки ҳайвон танаси иссиқ сув б-н ювилади. Бу иш бўкаларнинг учадиган даврида ҳар 10 кунда такрорланади. Даволаш: окт.— ноябрь ойларида ҳайвонларга 1% энвест пастаси берилади. Г.лар Ўзбекистоннинг барча вилоятларида таркалган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.