Gemodinamika
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 152-b. — ziyouz.com
Gemodinamika (gemo... va dinamika )— tomirlarda qon oqişi; G. gidrostatik bosim tomirlar sistemasining turli qismlarida turliça bölişi tufayli röy beradi (ma'lumki qon yuqori bosimli sohadan past bosimli sohaga tomon oqadi). Bunda asosiy omil yurak qisqarişlari bölib, örtaça yoşdagi odamning yuragi har qisqarganda tomirlarga 60—70 ml yoki min.ga 4,5—5 l qon ötkazadi. Yurakning min. lik hajmi deb ataladigan bu jarayon yurak-tomirlar sistemasi faoliyatining asosiy körsatkiçi hisoblanadi. Qon tomirlarining elastikligi, kökrak böşliğida bosimning manfiy bulişi, diafragma va skelet muskullarining qisqarişi tufayli qon tomirlar sistemasida töxtovsiz oqib turadi. Şuning natijasida kon b-n töqimalar örtasida muntazam ravişda moddalar almaşinuvi röy beradi (q. Gomeostaz).
Q.: Gomeostaz
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕМОДИНАМИКА (гемо... ва динамика )— томирларда қон оқиши; Г. гидростатик босим томирлар системасининг турли қисмларида турлича бўлиши туфайли рўй беради (маълумки қон юқори босимли соҳадан паст босимли соҳага томон оқади). Бунда асосий омил юрак қисқаришлари бўлиб, ўртача ёшдаги одамнинг юраги ҳар қисқарганда томирларга 60—70 мл ёки мин.га 4,5—5 л қон ўтказади. Юракнинг мин. лик ҳажми деб аталадиган бу жараён юрак-томирлар системаси фаолиятининг асосий кўрсаткичи ҳисобланади. Қон томирларининг эластиклиги, кўкрак бўшлиғида босимнинг манфий булиши, диафрагма ва скелет мускулларининг қисқариши туфайли қон томирлар системасида тўхтовсиз оқиб туради. Шунинг натижасида кон б-н тўқималар ўртасида мунтазам равишда моддалар алмашинуви рўй беради (қ. Гомеостаз).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.