Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Gemotransfuziya

    Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 154-b. — ziyouz.com

    Gemotransfuziya (gemo... va lot. transfusio — quyiş) — q. Qon quyiş. GEMOFILIYA (gemo... va yun. philia — moyillik), töxtamasdan qon oqişi — qon oqişiga moyillik b-n ifodalanadigan irsiy kasallik. Qon plazmasida qonning ivişi uçun zarur bölgan omillar yetişmasligi sabab böladi. G. asosan erkaklarda uçrasa ham onadan ötadi, ya'ni buvadan nabiraga soğlom qizi orqali ötadi. G. belgilari yoşlikdanoq paydo bölib, bola ulğaygan sari kamayib boradi. Bemor lat yeganida terisi ostiga, muskuli orasiga va böğimiga köp qon quyiladi; tilini tişlab olganida, tişini oldirganida va b. hollarda ham juda köp qon oqib, hayoti xavf ostida qoladi. Yirik böğimlar (tizza, boldir-panja böğimi)ga qon quyilib, ularda kuçli özgarişlar sodir böladi. Qon ivişining buzilişi G.ni boşqa xil qon oqişlardan ajratib turadigan asosiy belgidir: bemorning venasidan qon olib probirkaga solib qöyilsa, soatlab ivimaydi. Bunga bemor qonida oqsil modda, ya'ni antigemofil globulin yetişmasligi sabab böladi. G.ning A, V yoki Kristmas kasalligi va S (haqiqiy G. deb hisoblanmaydi) xillari bor. Bemor özini har xil şikastlardan ehtiyot qilişi kerak. Davosi: yangi olingan qon yoki plazma quyiladi; bemorga töğridan-töğri donordan qon quyiş, soğlom odam plazmasidan tayyorlangan konsentratlarni qöllaş yaxşi naf beradi. Zarur hollarda jarrohlik usuli qöllaniladi.

    Q.: Qon quyiş

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ГЕМОТРАНСФУЗИЯ (гемо... ва лот. transfusio — қуйиш) — қ. Қон қуйиш. ГЕМОФИЛИЯ (гемо... ва юн. philia — мойиллик), тўхтамасдан қон оқиши — қон оқишига мойиллик б-н ифодаланадиган ирсий касаллик. Қон плазмасида қоннинг ивиши учун зарур бўлган омиллар етишмаслиги сабаб бўлади. Г. асосан эркакларда учраса ҳам онадан ўтади, яъни бувадан набирага соғлом қизи орқали ўтади. Г. белгилари ёшликданоқ пайдо бўлиб, бола улғайган сари камайиб боради. Бемор лат еганида териси остига, мускули орасига ва бўғимига кўп қон қуйилади; тилини тишлаб олганида, тишини олдирганида ва б. ҳолларда ҳам жуда кўп қон оқиб, ҳаёти хавф остида қолади. Йирик бўғимлар (тизза, болдир-панжа бўғими)га қон қуйилиб, уларда кучли ўзгаришлар содир бўлади. Қон ивишининг бузилиши Г.ни бошқа хил қон оқишлардан ажратиб турадиган асосий белгидир: беморнинг венасидан қон олиб пробиркага солиб қўйилса, соатлаб ивимайди. Бунга бемор қонида оқсил модда, яъни антигемофиль глобулин етишмаслиги сабаб бўлади. Г.нинг А, В ёки Кристмас касаллиги ва С (ҳақиқий Г. деб ҳисобланмайди) хиллари бор. Бемор ўзини ҳар хил шикастлардан эҳтиёт қилиши керак. Давоси: янги олинган қон ёки плазма қуйилади; беморга тўғридан-тўғри донордан қон қуйиш, соғлом одам плазмасидан тайёрланган концентратларни қўллаш яхши наф беради. Зарур ҳолларда жарроҳлик усули қўлланилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.