Geografik landşaft
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 178-b. — ziyouz.com
Geografik landşaft - Yer geografik qobiğining tabiiy taraqqiyot davomida vujudga kelgan va öz tabiati b-n boşqa joylardan farq qiladigan qismi. Keng ma'noda geografik yoki tabiiy hududiy majmua (mas, tayga zonasi, şu zonaning ayrim provinsiyasi yoki rni, botqoqlik hudud va h. k.); ba'zan G. l. terminiga tipologik ma'no ham beriladi (tayga landşaf-ti, botqoklik landşafti deganda öz tabiatiga köra öxşaş, lekin bir-biridan uzoqda bölgan joylar tuşuniladi). Tor ma'noda G. l. kelib çiqişi va taraqqiyot tarixiga köra bir xil, geologik fundamenta bir butun, relyefi bir tipda, iqlimi umumiy, gidrotermik şaroiti, tuproqlari, biotsenozlari öxşaş bölgan muayyan hudud. Şu ma'noda G. l. tabiiy geografik rayonlaştiriş kategoriyalaridan biri. Landşaftlar haqidagi ta'limotni rivojlantirişga L. S. Berg salmoqli hissa qöşgan G. l.ni örganiş katta amaliy ahamiyatga ega, çunki kişilik jamiyatining xöjalik faoliyati umuman geografik muhitda emas, balki muayyan G. l.da ötadi (q. Madaniy landşaft). Har bir G. l.ning tuzilişini moddalar va energiya almaşinişi jarayonlari aniqlaydi.
Q.: Madaniy landşaft
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕОГРАФИК ЛАНДШАФТ - Ер географик қобиғининг табиий тараққиёт давомида вужудга келган ва ўз табиати б-н бошқа жойлардан фарқ қиладиган қисми. Кенг маънода географик ёки табиий ҳудудий мажмуа (мас, тайга зонаси, шу зонанинг айрим провинцияси ёки рни, ботқоқлик ҳудуд ва ҳ. к.); баъзан Г. л. терминига типологик маъно ҳам берилади (тайга ландшаф-ти, ботқоклик ландшафти деганда ўз табиатига кўра ўхшаш, лекин бир-биридан узоқда бўлган жойлар тушунилади). Тор маънода Г. л. келиб чиқиши ва тараққиёт тарихига кўра бир хил, геологик фундамента бир бутун, рельефи бир типда, иқлими умумий, гидротермик шароити, тупроқлари, биоценозлари ўхшаш бўлган муайян ҳудуд. Шу маънода Г. л. табиий географик районлаштириш категорияларидан бири. Ландшафтлар ҳақидаги таълимотни ривожлантиришга Л. С. Берг салмоқли ҳисса қўшган Г. л.ни ўрганиш катта амалий аҳамиятга эга, чунки кишилик жамиятининг хўжалик фаолияти умуман географик муҳитда эмас, балки муайян Г. л.да ўтади (қ. Маданий ландшафт). Ҳар бир Г. л.нинг тузилишини моддалар ва энергия алмашиниши жараёнлари аниқлайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.