Geologik yil hisobi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 199–200-b. — ziyouz.com
Geologik yil hisobi - q. Geoxronologiya. GEOLOGIK KESIM, geologik profil — joyning geologik tuzilişining vertikal tekislikdagi grafik tasviry. Bunday kesim toğ jinslarining yönalişiga köndalang qilib, ayrim hollarda esa biror burçak ostida tuziladi. G. k. geologik xaritalarni töldiradi va uni aniqlaştiradi. Yer yuzasida olib borilgan geologik kuzatişlar, burğilaşdan olingan ma'lumotlar va turli geofizik usullarning natijalaridan G. k. tuzişda foydalaniladi. G. k.da toğ jinslarining özaro munosabati, yoşi, qatlamlarning qalinligi, fatsiyalarning bir-biriga ötişi tasvirlanadi. G. k.ga joyning relyefi va geologik tuzilişini körsatuvçi geologik xarita, topografik profil va markşeyderlik planlari asos qilib olinadi. Muxandislik G. k. antropogen jinslarning qalin ğilofi b-n qoplangan r-nlar uçun juda muhim. G. k. turli masştabda: 1:1000000 (regional kesim)dan 1:1000— 1:50 (mufassal kesim)gaça böladi. G. k.ning vertikal va gorizontal masştabi bir xil böladi. Muhandislik geol. sila, t. y. va suv omborlari kurişda işlatiladigan G. k.ning vertikal masştabi gorizontal masştabga nisbatan 10 va hatto 100 baravar katta bölişi mumkin.
Q.: Geoxronologiya
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕОЛОГИК ЙИЛ ҲИСОБИ - қ. Геохронология. ГЕОЛОГИК КЕСИМ, геологик профиль — жойнинг геологик тузилишининг вертикал текисликдаги график тасвирй. Бундай кесим тоғ жинсларининг йўналишига кўндаланг қилиб, айрим ҳолларда эса бирор бурчак остида тузилади. Г. к. геологик хариталарни тўлдиради ва уни аниқлаштиради. Ер юзасида олиб борилган геологик кузатишлар, бурғилашдан олинган маълумотлар ва турли геофизик усулларнинг натижаларидан Г. к. тузишда фойдаланилади. Г. к.да тоғ жинсларининг ўзаро муносабати, ёши, қатламларнинг қалинлиги, фацияларнинг бир-бирига ўтиши тасвирланади. Г. к.га жойнинг рельефи ва геологик тузилишини кўрсатувчи геологик харита, топографик профиль ва маркшейдерлик планлари асос қилиб олинади. Мухандислик Г. к. антропоген жинсларнинг қалин ғилофи б-н қопланган р-нлар учун жуда муҳим. Г. к. турли масштабда: 1:1000000 (регионал кесим)дан 1:1000— 1:50 (муфассал кесим)гача бўлади. Г. к.нинг вертикал ва горизонтал масштаби бир хил бўлади. Муҳандислик геол. сила, т. й. ва сув омборлари куришда ишлатиладиган Г. к.нинг вертикал масштаби горизонтал масштабга нисбатан 10 ва ҳатто 100 баравар катта бўлиши мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.