Geologik yoş
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 199-b. — ziyouz.com
Geologik yoş — qandaydir geologik hodisa (toğ jinslari qatlamlarining hosil bölişi, dengizning bosib kirişi, bir turdagi jonzotlarining qirilib ketişi, lavalarning quyulişi, intruziyalarning yorib kirişi va h.k.)dan keyin ötgan vaqt. Ming va mln. yillar b-n ölçanadi. Mutlaq va nisbiy G. yo. ajratiladi. Mutlaq G. yo. — toğ jinslari yoşining vaqtning mutlaq birligida ifodalanişi; minerallar tarkibidagi radioaktiv elementlar (uran, toriy, kaliy, rubidiy va b.)ning parçalanişini örganiş asosida hisoblab çiqiladi. Odatda, mln. yil hisobida ölçanadi. Termin şartli ravişda işlatiladi, çunki olingan raqamlar «mutlaq» emas va eng kam xato ±5% b-n beriladi. Nisbiy G.yo. — toğjinslarinikesimda bir-biriga nisbatan özaro joylaşişiga köra aniqlanadi. Kiçik burçak b-n enkaygan qatlamlarning ostidagisi qad., östidagisi yoş hisoblanadi. Bir-biridan uzoqda joylaşgan çökindi toğ jinslari qatlamlarini soliştirib umumiy stratigrafiya şkalasi tuzilgan. Qatlamlarda topilgan toşqotgan hayvonot va ösimliklar qodsiğini tahlil qilib jinslar umumiy şkalaga taqqoslanadi, ya'ni nisbiy G. yo. aniqlanadi (yana q. Geoxronologiya).
Q.: Geoxronologiya
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕОЛОГИК ЁШ — қандайдир геологик ҳодиса (тоғ жинслари қатламларининг ҳосил бўлиши, денгизнинг босиб кириши, бир турдаги жонзотларининг қирилиб кетиши, лаваларнинг қуюлиши, интрузияларнинг ёриб кириши ва ҳ.к.)дан кейин ўтган вақт. Минг ва млн. йиллар б-н ўлчанади. Мутлақ ва нисбий Г. ё. ажратилади. Мутлақ Г. ё. — тоғ жинслари ёшининг вақтнинг мутлақ бирлигида ифодаланиши; минераллар таркибидаги радиоактив элементлар (уран, торий, калий, рубидий ва б.)нинг парчаланишини ўрганиш асосида ҳисоблаб чиқилади. Одатда, млн. йил ҳисобида ўлчанади. Термин шартли равишда ишлатилади, чунки олинган рақамлар «мутлақ» эмас ва энг кам хато ±5% б-н берилади. Нисбий Г.ё. — тоғжинслариникесимда бир-бирига нисбатан ўзаро жойлашишига кўра аниқланади. Кичик бурчак б-н энкайган қатламларнинг остидагиси қад., ўстидагиси ёш ҳисобланади. Бир-биридан узоқда жойлашган чўкинди тоғ жинслари қатламларини солиштириб умумий стратиграфия шкаласи тузилган. Қатламларда топилган тошқотган ҳайвонот ва ўсимликлар қодциғини таҳлил қилиб жинслар умумий шкалага таққосланади, яъни нисбий Г. ё. аниқланади (яна қ. Геохронология).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.