German Ivanoviç Gess
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 252-b. — ziyouz.com
Gess German Ivanoviç [1802.26.7(7.8), Jeneva -1850.30.11(12.12), Peterburg] —rus kimyogari, Peterburg FA akad. (1830). Peterburg toğ-kon in-ti prof. (1832— 49). G. kimyoviy hodisalarni issiqlik haqidagi ta'limot nuqtai nazaridan tekşirib, 1840 y.da termokimyoning asosiy qonuni —issiqlar yiğindisining doimiyligi haqidagi qonunni kaşf qildi (q. Gess qonuni). 1842 y.da u tuzlar eritmalari bir-biriga qöşilganda issiqlik ajralib çiqmasligi va yutilmasligini (termoneytrallik qoidasini) körsatib berdi. G. platinaning katalizatorlik xossalarini vodorod b-n kislorodning özaro ta'sir etişi misolida batafsil örgandi. G. 4 yangi mineral topdi; mum, yoğoç smolalar, neft pirogenez mahsulotlari va b. moddalarning kimyoviy xossalarini örgandi.
Q.: Gess qonuni
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЕСС Герман Иванович [1802.26.7(7.8), Женева -1850.30.11(12.12), Петербург] —рус кимёгари, Петербург ФА акад. (1830). Петербург тоғ-кон ин-ти проф. (1832— 49). Г. кимёвий ҳодисаларни иссиқлик ҳақидаги таълимот нуқтаи назаридан текшириб, 1840 й.да термокимёнинг асосий қонуни —иссиқлар йиғиндисининг доимийлиги ҳақидаги қонунни кашф қилди (қ. Гесс қонуни). 1842 й.да у тузлар эритмалари бир-бирига қўшилганда иссиқлик ажралиб чиқмаслиги ва ютилмаслигини (термонейтраллик қоидасини) кўрсатиб берди. Г. платинанинг катализаторлик хоссаларини водород б-н кислороднинг ўзаро таъсир этиши мисолида батафсил ўрганди. Г. 4 янги минерал топди; мум, ёғоч смолалар, нефть пирогенез маҳсулотлари ва б. моддаларнинг кимёвий хоссаларини ўрганди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.