Gidrokortizon
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 287-b. — ziyouz.com
Gidrokortizon GIDROKORTIZON, kortizol -odam, maymun va itlarning buyrak usti bezi pöstloq qavatida xolesteşidan hosil böladigan steroid gormon. Organizmdan asosan siydik b-n ajraladi. Glyukokortikoid ta'sirga ega — jigarda glyukoza hosil bölişini va uning qondagi miqdorini oşiradi. G. jigarda oqsil va ribonuklein kislota sintezini barqarorlaştiradi, köpgina boşqa töqimalar (mas, limfa, muskul töqimasi, biriktiruvçi tuqima)da esa bu jarayonni tormozlaydi. G. ajralişini adrenokortikotrop gormon iştirokida gipofiz tartibga solib turadi. Organizm uçun noxuş holat yoki biror kasallik röy berganda (q. Adaptatsiyey sindrom, Stress) G. hosil bölişi jadallaşadi. G. va uning preparatlari hamda sun'iy hosilalari — prednizolon, triamsinolon va b. tibbiyot amaliyotida turli kasalliklarni davolaşda işlatiladi.
Q.: Stress
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИДРОКОРТИЗОН, кортизол -одам, маймун ва итларнинг буйрак усти бези пўстлоқ қаватида холестешидан ҳосил бўладиган стероид гормон. Организмдан асосан сийдик б-н ажралади. Глюкокортикоид таъсирга эга — жигарда глюкоза ҳосил бўлишини ва унинг қондаги миқдорини оширади. Г. жигарда оқсил ва рибонуклеин кислота синтезини барқарорлаштиради, кўпгина бошқа тўқималар (мас, лимфа, мускул тўқимаси, бириктирувчи туқима)да эса бу жараённи тормозлайди. Г. ажралишини адренокортикотроп гормон иштирокида гипофиз тартибга солиб туради. Организм учун нохуш ҳолат ёки бирор касаллик рўй берганда (қ. Адаптацией синдром, Стресс) Г. ҳосил бўлиши жадаллашади. Г. ва унинг препаратлари ҳамда сунъий ҳосилалари — преднизолон, триамцинолон ва б. тиббиёт амалиётида турли касалликларни даволашда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.