Gidromodul
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 296-b. — ziyouz.com
Gidromodul (yun. hydor — suv, lot. modulus — ölçov) — muayyan vaqt davomida 1 ga ekinini suğorişga sarflanadigan örtaça suv miqdori. T.(q) 1 ga yerga l/sek hisobida ifodalanadi. Suğoriladigan dala G.—bevosita suğoriladigan paykalga berilgan suvning örtaça miqdorini bildiradi. Suğoriş tarmoğidagi suv sarfini topiş uçun barça suv beriş G.lari aniqlanadi va suğoriş tarmoğining iş jadvali rejasi yoki sistemaning suvdan foydalaniş rejasi tuziladi. Jadvalda har bir ekinga alohida suv beriş G.ining kattaligi körsatiladi. Bu jadval ma'lumotlari asosida vertikal öq böyiça q ning, gorizontal öq böyiça qiymatlari belgilanib, G. grafigi çiziladi. Grafikni tartibga soliş yoki töldiriş uçun har bir ekin kötaradigan çegaralarda suv beriş davri davomiyligi özgartiriladi; ba'zida esa sugoriş normasi saqlangan holda suv beriş normasi özgartiriladi. Ğalla-ğöza-beda almaşlab ekiş ekinlari uçun G. nettoning taxminiy körsatkiçlari q.x. ekinlari grunt suvlari namidan foydalanmaydigan şaroitlarda Örta Osiyo mintaqalarida 1 ga uçun maksimal G. netto 1,05—0,8 l/s (jan. r-nlarda köproq, şim. r-nlarda kamroq). Maşarip Baqoyev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИДРОМОДУЛЬ (юн. hydor — сув, лот. modulus — ўлчов) — муайян вақт давомида 1 га экинини суғоришга сарфланадиган ўртача сув миқдори. T.(q) 1 га ерга л/сек ҳисобида ифодаланади. Суғориладиган дала Г.—бевосита суғориладиган пайкалга берилган сувнинг ўртача миқдорини билдиради. Суғориш тармоғидаги сув сарфини топиш учун барча сув бериш Г.лари аниқланади ва суғориш тармоғининг иш жадвали режаси ёки системанинг сувдан фойдаланиш режаси тузилади. Жадвалда ҳар бир экинга алоҳида сув бериш Г.ининг катталиги кўрсатилади. Бу жадвал маълумотлари асосида вертикал ўқ бўйича q нинг, горизонтал ўқ бўйича қийматлари белгиланиб, Г. графиги чизилади. Графикни тартибга солиш ёки тўлдириш учун ҳар бир экин кўтарадиган чегараларда сув бериш даври давомийлиги ўзгартирилади; баъзида эса сугориш нормаси сақланган ҳолда сув бериш нормаси ўзгартирилади. Ғалла-ғўза-беда алмашлаб экиш экинлари учун Г. неттонинг тахминий кўрсаткичлари қ.х. экинлари грунт сувлари намидан фойдаланмайдиган шароитларда Ўрта Осиё минтақаларида 1 га учун максимал Г. нетто 1,05—0,8 л/с (жан. р-нларда кўпроқ, шим. р-нларда камроқ). Машарип Бақоев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.