Gingivit
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 323-b. — ziyouz.com
Gingivit (lot. gingiva — milk, itis — yalliglaniş) — milk şilliq qavatining yalliğlanişi. Me'da-içak, nafas a'zolari, yurak-tomir, nerv sistemasi, periodontit, paradontoz, qon kasalliklari, infeksion kasalliklar, avitaminozlar, oğir metallar (simob, qörğoşin va b.)ning tuzlaridan zaharlaniş,. tiş toşi G.ga sabab böladi. Ba'zan antibiotşlar yoki boşqa dorilar qabul qilinganda ham G. yuzaga keladi. Hayz sikli buzilganda, homiladorlik va baloğatga yetiş davrida köp uçraydi. Çirigan tiş qirrasi, notöğri qöyilgan tiş yoki yasama tiş, şuningdek, dağal tiş çötkasining milkni çaqalaşi, kimyoviy moddalar va issiqdan kuyiş ham G.ga sabab bölişi mumkin. G.da milk qizarib şişadi, bezillab turadi va salga qonaydi (kataral G.), milk çeti kulrang karaş b-n qoplanadi, ostidan yara çiqadi, oğizdan sassiq hid keladi. Sölak oqadi, t-ra kötariladi, jağ ostidagi limfa bezlari kattalaşadi (yarali G.); milk ösib, butun tişni qoplaydi, oğriq sezilmaydi (gipertrofik G.) yoki aksinça tiş ildizi oçilib qoladi (atrofik G.). G. ga xos dastlabki alomatlar paydo bölganda darhol vraçga köriniş zarur. Oldini oliş uçun oğiz böşliğini toza tutiş, bot-bot stomatolog vraçga murojaat qilib, tiş toşini oldiriş va çirigan tişlarni davolatib turiş lozim (yana q. Stomatit). Saidqosim Arifov.
Q.: Stomatit
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГИНГИВИТ (лот. gingiva — милк, itis — яллигланиш) — милк шиллиқ қаватининг яллиғланиши. Меъда-ичак, нафас аъзолари, юрак-томир, нерв системаси, периодонтит, парадонтоз, қон касалликлари, инфекцион касалликлар, авитаминозлар, оғир металлар (симоб, қўрғошин ва б.)нинг тузларидан заҳарланиш,. тиш тоши Г.га сабаб бўлади. Баъзан антибиотшлар ёки бошқа дорилар қабул қилинганда ҳам Г. юзага келади. Ҳайз цикли бузилганда, ҳомиладорлик ва балоғатга етиш даврида кўп учрайди. Чириган тиш қирраси, нотўғри қўйилган тиш ёки ясама тиш, шунингдек, дағал тиш чўткасининг милкни чақалаши, кимёвий моддалар ва иссиқдан куйиш ҳам Г.га сабаб бўлиши мумкин. Г.да милк қизариб шишади, безиллаб туради ва салга қонайди (катарал Г.), милк чети кулранг караш б-н қопланади, остидан яра чиқади, оғиздан сассиқ ҳид келади. Сўлак оқади, т-ра кўтарилади, жағ остидаги лимфа безлари катталашади (ярали Г.); милк ўсиб, бутун тишни қоплайди, оғриқ сезилмайди (гипертрофик Г.) ёки аксинча тиш илдизи очилиб қолади (атрофик Г.). Г. га хос дастлабки аломатлар пайдо бўлганда дарҳол врачга кўриниш зарур. Олдини олиш учун оғиз бўшлиғини тоза тутиш, бот-бот стоматолог врачга мурожаат қилиб, тиш тошини олдириш ва чириган тишларни даволатиб туриш лозим (яна қ. Стоматит). Саидқосим Арифов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.