Göşt
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 529-b. — ziyouz.com
Göşt — qimmatli oziq-ovqat mahsuloti; söyilgan hayvon nimtasi yoki nimtasining bir qismi. G. inson iste'mol qiladigan oziq-ovqatdagi oqsilning asosiy manbai hisoblanadi. G.ning tuzilişi va ta'mi, sifatlari hayvonlar turi, zoti, jinsi, yoşi, boqiş va saqlaş şaroitlariga boğliq. Hayvonlarning turiga qarab, mol (qoramol), qöy, ot göşti va b.ga ajratiladi. Qoramol, qöy, eçki G.i sifati va semizligiga qarab birinçi va ikkinçi toifalarga bölinadi. G. muşak töqimalarining kimyoviy tarkibi (%): suv 72—75, oqsil 18—22, yoğ va yoğsimon moddalar 0,5—3,5, azotli ekstrativ moddalar 1 — 1,7, uglevodlar 0,7— 1,4, mineral moddalar 0,8—1,8. G.ning sifat jihatdan eng muhim qismi muşak töqimalari hisoblanadi. G.da uning miqdori 40—70% ga boradi. Muşaklar oqsillarida hayotiy zarur aminokislotalar bor. Muşak tolalaridagi mioglobin oqsili G.ga qizil tus beradi. G.ning iste'mol qilinadigan qismining mineral tarkibi (mg%): fosfor 180—230, kaliy 200— 300, kalsiy 7—15, magniy 17— 25, temir 1,5—3,0 va b. G. tarkibida yana turli xil kislotalar, vitaminlar (RR, V,, B2, Ye va b.) böladi. G.ning saqlaniş muddatini uzaytiriş uçun muzlatiladi, tuzlanadi, dudlanadi (q. Göşt sanoati). Tal'at Akmalxonov.
Q.: Göşt sanoati
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЎШТ — қимматли озиқ-овқат маҳсулоти; сўйилган ҳайвон нимтаси ёки нимтасининг бир қисми. Г. инсон истеъмол қиладиган озиқ-овқатдаги оқсилнинг асосий манбаи ҳисобланади. Г.нинг тузилиши ва таъми, сифатлари ҳайвонлар тури, зоти, жинси, ёши, боқиш ва сақлаш шароитларига боғлиқ. Ҳайвонларнинг турига қараб, мол (қорамол), қўй, от гўшти ва б.га ажратилади. Қорамол, қўй, эчки Г.и сифати ва семизлигига қараб биринчи ва иккинчи тоифаларга бўлинади. Г. мушак тўқималарининг кимёвий таркиби (%): сув 72—75, оқсил 18—22, ёғ ва ёғсимон моддалар 0,5—3,5, азотли экстратив моддалар 1 — 1,7, углеводлар 0,7— 1,4, минерал моддалар 0,8—1,8. Г.нинг сифат жиҳатдан энг муҳим қисми мушак тўқималари ҳисобланади. Г.да унинг миқдори 40—70% га боради. Мушаклар оқсилларида ҳаётий зарур аминокислоталар бор. Мушак толаларидаги миоглобин оқсили Г.га қизил тус беради. Г.нинг истеъмол қилинадиган қисмининг минерал таркиби (мг%): фосфор 180—230, калий 200— 300, кальций 7—15, магний 17— 25, темир 1,5—3,0 ва б. Г. таркибида яна турли хил кислоталар, витаминлар (РР, В,, В2, Е ва б.) бўлади. Г.нинг сақланиш муддатини узайтириш учун музлатилади, тузланади, дудланади (қ. Гўшт саноати). Талъат Акмалхонов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.