Grozniy
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 452–453-b. — ziyouz.com
Grozniy - RF dagi şahar (1870 y.dan), Çeçen Respublikasi (Içkeriya) poytaxti (1944 y.dan 1957 y.gaça Grozniy viloyatining markazi). Sunja daryosi (Terek irmoği) vodiysida joylaşadi. T. y. stansiyasi. Xalqaro aeroport (Xonqal'a) bor. G. 1818 y.da Grozniy qal'asi sifatida barpo etilgan. 19-a. oxirida Beslan — Petrovskport (hoz. Maxaçqala) t. y. qurilişi va neft sanoatining vujudga kelişi b-n tez ösa boşladi. G. neft qazib oliş rnining markazi. Sanoati neftni qayta işlaş, neft kimyosi, kimyo, maşinasozlik (neft jihozlari, tibbiy asboblar va b.), oziq-ovqat (konserva, vino, vino-konyak, sut-yoğ, pivo z-dlari, göşt k-ti, makaron, konditer f-kalari va b.) va yengil sanoat korxonalari (tikuvçilik va poyabzal f-kalari) dan iborat bölgan. 3 oliy öquv yurti (şu jumladan un-t), 3 teatr, ölkaşunoslik, tasviriy san'at muzeylari bor. Rossiya armiyasi va içki qöşinlarining Çeçenistonda separatizmga barham beriş maqsadida 1995 va 2000 y.larda olib borgan harbiy operatsiyalari natijasida G. butunlay vayron qilib taşlandi. Şu bois G. aholisi keskin kamaydi, 2000 y.da taxm. 70 ming kişi (1992 y.da 387,5 ming kişi edi).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГРОЗНИЙ - РФ даги шаҳар (1870 й.дан), Чечен Республикаси (Ичкерия) пойтахти (1944 й.дан 1957 й.гача Грозний вилоятининг маркази). Сунжа дарёси (Терек ирмоғи) водийсида жойлашади. Т. й. станцияси. Халқаро аэропорт (Хонқалъа) бор. Г. 1818 й.да Грозний қалъаси сифатида барпо этилган. 19-а. охирида Беслан — Петровскпорт (ҳоз. Махачқала) т. й. қурилиши ва нефть саноатининг вужудга келиши б-н тез ўса бошлади. Г. нефть қазиб олиш рнининг маркази. Саноати нефтни қайта ишлаш, нефть кимёси, кимё, машинасозлик (нефть жиҳозлари, тиббий асбоблар ва б.), озиқ-овқат (консерва, вино, вино-коньяк, сут-ёғ, пиво з-длари, гўшт к-ти, макарон, кондитер ф-калари ва б.) ва енгил саноат корхоналари (тикувчилик ва пойабзал ф-калари) дан иборат бўлган. 3 олий ўқув юрти (шу жумладан ун-т), 3 театр, ўлкашунослик, тасвирий санъат музейлари бор. Россия армияси ва ички қўшинларининг Чеченистонда сепаратизмга барҳам бериш мақсадида 1995 ва 2000 й.ларда олиб борган ҳарбий операциялари натижасида Г. бутунлай вайрон қилиб ташланди. Шу боис Г. аҳолиси кескин камайди, 2000 й.да тахм. 70 минг киши (1992 й.да 387,5 минг киши эди).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.