Guldözi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 483-b. — ziyouz.com
Guldözi — zardözlikdagi asosiy tikiş usullaridan. Andaza asosida kesib olingan naqş (gul) yuzasining özi zar ip b-n qoplab tiqiladi, zamini oçiq qoldiriladi. Şuning uçun G. usulida bezatiladigan buyumning matosi, rangi, sifati hamda qöllaniladigan G. çoklari muhim ahamiyatga ega. Çarm, karton yoki qoğozdan tayyorlangan naqş-nusxa matoga tikib yoki yopiştirib biriktiriladi, ustidan zar ip b-n tikib börtma naqşgul hosil qilinadi. 19-a. örtalarida andaza çarmdan, keyinçalik karton (Rossiyadan keltirilgan «latta qoğoz»)dan tayyorlangan, 1870—75 y.larga oid buyumlar andazasi oq meş (zamşa) çarmdan tayyorlangan. Kiçik gullar tagiga ba'zan paxta qöyib, bir neça qavat taxlangan mato ustiga tahrir çoki tikilgan (yana q. Zamindözi).
Q.: Zamindözi
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГУЛДЎЗИ — зардўзликдаги асосий тикиш усулларидан. Андаза асосида кесиб олинган нақш (гул) юзасининг ўзи зар ип б-н қоплаб тиқилади, замини очиқ қолдирилади. Шунинг учун Г. усулида безатиладиган буюмнинг матоси, ранги, сифати ҳамда қўлланиладиган Г. чоклари муҳим аҳамиятга эга. Чарм, картон ёки қоғоздан тайёрланган нақш-нусха матога тикиб ёки ёпиштириб бириктирилади, устидан зар ип б-н тикиб бўртма нақшгул ҳосил қилинади. 19-а. ўрталарида андаза чармдан, кейинчалик картон (Россиядан келтирилган «латта қоғоз»)дан тайёрланган, 1870—75 й.ларга оид буюмлар андазаси оқ меш (замша) чармдан тайёрланган. Кичик гуллар тагига баъзан пахта қўйиб, бир неча қават тахланган мато устига таҳрир чоки тикилган (яна қ. Заминдўзи).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.