Haydalma yer
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 42-b. — ziyouz.com
Haydalma yer HAYDALMA YER, ekin yer — muntazam haydaladigan va foydalaniladigan, odatda turli ekinlar ekiladigan q.x. yerlari (q. Yer fondi). Suğorma dehqonçilik mintaqasida H.ye. doimiy suğoriladigan, şartli suğoriladigan va lalmikor yerlarga bölinadi. Doimiy sugoriladigan H.ye. da ekinning suvga talabi vegetatsiya mobaynida töla ta'minlanadi. Şartli sugoriladigan H.ye.da ösimliklarning suvga bölgan talabi qisman (70% gaça) qondiriladi. Lalmikor yerlar yoğinlardangina ta'minlanadi. Özbekistonda suv ta'minotining yaxşilanişi va yerlarni özlaştiriş hisobiga suğoriladigan H.ye.lar maydoni ortib, şartli suğoriladigan hamda lalmikor yerlar maydoni kamayib bormoqda. Suğoriladigan H.ye. partov, foydalanilmaydigan va b. yerlarni özlaştiriş hisobiga ham köpaydi. Turli maqsadlar, ayniqsa, q.x.ga boğliq bölmagan ehtiyojlar uçun q.x. yerlaridan yer ajratiş Özbekiston Respublikasining Yer Kodeksi (1998, 30 apr.) bilan tartibga solinadi. Özbekiston Respublikasida jami q.x. yerlari 26753,6 ming ga, şundan H.ye. maydoni 4056,6 ming ga ni taşkil etadi (2005). 2004 y.da barça toifadagi xöjaliklarda q.x. ekinlari 33691,5 ming ga maydonga ekildi.
Q.: Yer fondi
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲАЙДАЛМА ЕР, экин ер — мунтазам ҳайдаладиган ва фойдаланиладиган, одатда турли экинлар экиладиган қ.х. ерлари (қ. Ер фонди). Суғорма деҳқончилик минтақасида Ҳ.е. доимий суғориладиган, шартли суғориладиган ва лалмикор ерларга бўлинади. Доимий сугориладиган Ҳ.е. да экиннинг сувга талаби вегетация мобайнида тўла таъминланади. Шартли сугориладиган Ҳ.е.да ўсимликларнинг сувга бўлган талаби қисман (70% гача) қондирилади. Лалмикор ерлар ёғинлардангина таъминланади. Ўзбекистонда сув таъминотининг яхшиланиши ва ерларни ўзлаштириш ҳисобига суғориладиган Ҳ.е.лар майдони ортиб, шартли суғориладиган ҳамда лалмикор ерлар майдони камайиб бормоқда. Суғориладиган Ҳ.е. партов, фойдаланилмайдиган ва б. ерларни ўзлаштириш ҳисобига ҳам кўпайди. Турли мақсадлар, айниқса, қ.х.га боғлиқ бўлмаган эҳтиёжлар учун қ.х. ерларидан ер ажратиш Ўзбекистон Республикасининг Ер Кодекси (1998, 30 апр.) билан тартибга солинади. Ўзбекистон Республикасида жами қ.х. ерлари 26753,6 минг га, шундан Ҳ.е. майдони 4056,6 минг га ни ташкил этади (2005). 2004 й.да барча тоифадаги хўжаликларда қ.х. экинлари 33691,5 минг га майдонга экилди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.