Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Hayit

    Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 51-b. — ziyouz.com

    Hayit (arab. iyd — bayram) — musulmonlarning diniy bayrami. Islom an'anasida ikkita H. rasman diniy bayram sifatida nişonlanadi: katta H. yoki qurbon H.i (arab. iyd al-kabir, iyd al-adho) va kiçik H. yoki röza H.i (arab. iyd as-sağir, iyd al-fitr). Qur-bon H.i haj marosimi va qurbonlik qiliş b-n, röza H.i esa ramazon oyi nihoyasida oğiz oçiş bilan boğliq. Qur-bon H.i hijriy zu-l-hijja oyining 10-kunida, röza H.i esa şavvol oyining 1-kunida bayram qilinadi. H.da masjidda ertalab H. namozi öqiş, röza H.ida fitr-sadaqa beriş (H. namozidan oldin), qurbon H.ida esa qurbonlik qiliş va ş.k. islom bilan boğliq marosimlar yuzaga kelgan. H.dagi bu marosimlarga köp joylarda xalqlarning mahalliy odatlari — arafa kuni oş ulaşiş, yangi kiyim kiyiş, «hayitlik» beriş, sayil qiliş, yaqin odamlarini köriş va h.k. ham qöşilib ketgan.

    Özbekiston mustaqillikka erişgaç, qurbon H.i ham, röza H.i ham umumxalq bayrami sifatida nişonlanadigan böldi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ҲАЙИТ (араб. ийд — байрам) — мусулмонларнинг диний байрами. Ислом анъанасида иккита Ҳ. расман диний байрам сифатида нишонланади: катта Ҳ. ёки қурбон Ҳ.и (араб. ийд ал-кабир, ийд ал-адҳо) ва кичик Ҳ. ёки рўза Ҳ.и (араб. ийд ас-сағир, ийд ал-фитр). Қур-бон Ҳ.и ҳаж маросими ва қурбонлик қилиш б-н, рўза Ҳ.и эса рамазон ойи ниҳоясида оғиз очиш билан боғлиқ. Қур-бон Ҳ.и ҳижрий зу-л-ҳижжа ойининг 10-кунида, рўза Ҳ.и эса шаввол ойининг 1-кунида байрам қилинади. Ҳ.да масжидда эрталаб Ҳ. намози ўқиш, рўза Ҳ.ида фитр-садақа бериш (Ҳ. намозидан олдин), қурбон Ҳ.ида эса қурбонлик қилиш ва ш.к. ислом билан боғлиқ маросимлар юзага келган. Ҳ.даги бу маросимларга кўп жойларда халқларнинг маҳаллий одатлари — арафа куни ош улашиш, янги кийим кийиш, «ҳайитлик» бериш, сайил қилиш, яқин одамларини кўриш ва ҳ.к. ҳам қўшилиб кетган.

    Ўзбекистон мустақилликка эришгач, қурбон Ҳ.и ҳам, рўза Ҳ.и ҳам умумхалқ байрами сифатида нишонланадиган бўлди.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.