Hindixitoy ğözasi

Hindixitoy ğözasi HINDIXITOY ĞÖZASI, daraxt ğöza (Oozaurşt agogeit .) — madaniy ğöza turi. Genomi A , xromoso-ma-

2 lar soni 2p=26. H.ğ.ning yovvoyi şakllari Dekan (Hindiston yarim o.)da tarqalgan. Asosan, Hindistonda, qisman Afğoniston, Bangladeş, pokiston, Birma, Vyetnam, Xitoy, koreya, Yaponiyada ekiladi. H.ğ. kiçikroq daraxt yoki buta bölib, tuk (kamdan-kam tuksiz) va qora smolali bezçalar bilan qoplangan. Tuklari siyrak qavatlar hosil qiladi (birinçisi- kalta va qalin, ikkinçisi— uzun).Poyasi yaşil, turli intensivlikda — töq qizilgaça antotsian rang oladi. Madaniy navlarining ösuv şoxlari sust rivojlanadi, hosil şoxlari uzunligi örtaça, 4—6 böğimli. Barglari örtaça, qis-man yoki juda ker-tikli, 3—5—7 bölmali (keng yoki tor naştarsimon). Yonbarglari mayda, tökilib ketadi. Gullari örtaça; gulbargi oq, oç sariq, limonrang, puşti, qizil, asosida yirik antotsian doğlari bor, ba'zan taşqi tomoni qorayib körinadi. Gul taşqa-risida köpinça şira bezi bölmaydi, gul kosa ostidagi şira bezi qizil, uçburçak şaklida. Kösaklari tuxumsimon, dumaloq, kalta uçli, 4—5, ba'zan 3 çanoqli. Bitta kösakdagi paxta vazni 2 g dan 6 g gaça. Har bir çanoğida 3—8 ta çigit bor. Çigiti tuklari oq, yaşil yoki qönğir. Tolasi oq, malla yoki qönğir, dağal, kamdan-kam mayin. H.ğ. hindiston, ben-galiya, birma, nankin va b. bir qança geografik xillarga bölinadi. H.ğ.ning tropik şakllari fotodavr özgarişlariga juda ta'sirçan. Köpçilik şakllari bakteriozga çidamli (q. Bakterial kasalliklar), şira va örgimçakkana bilan kam zararlanadi. H.ğ. mustahkam, «junsimon» tolali ğöza navlari yaratişda genetik fond bölib xizmat qiladi.

Abdumavlon Abdullayev.