Hujayra markazi
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 218-b. — ziyouz.com
Hujayra markazi HUJAYRA MARKAZI, sentriol (lot. sepspit, yun. kepGgop — örta nuqta, markaz) — hayvonlar va ayrim ösimliklar hujayrasi organoidi. asosiy vazifasi bölinayotgan hujayra qutblarini belgilaş. H.m. silinr şaklidagi 2 ta kiçik bölakçadan taşkil topgan; biri ikkinçisiga nis-batan töğri burçak hosil qilib joylaşadi. H.m. har biri 3 ta mikronay-çadan iborat 9 ta boğlamni öz içiga oladi. H.m. — sitoplazmaning özidan-özi köpayadigan organoidi. Köpayişi oqsil kiçik bölakçalarining özi-özini yiğiş jarayoni orqali amalga oşadi. H.m. hujayraning bölinişida muhim ahamiyatga ega. Undan böliniş duklari ösa boşlaydi.
Organizmning rivojlaniş jarayonida H.m.ning joylaşişi va şakli özgarib turadi. Hujayraning bölinişi tamom bölgaç hosil bölgan har bir yangi hujayra bir juftdan H.m.ga ega böladi. H.m.ning notöğri bölinişi patologik holatga sabab böladi. H.m. gulli ösimliklarda bölmaydi.
HUJAYRA MEMBRANASI - q. Plazmatik membrana.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҲУЖАЙРА МАРКАЗИ, центриол (лот. сепспит, юн. кепГгоп — ўрта нуқта, марказ) — ҳайвонлар ва айрим ўсимликлар ҳужайраси органоиди. асосий вазифаси бўлинаётган ҳужайра қутбларини белгилаш. Ҳ.м. цилинр шаклидаги 2 та кичик бўлакчадан ташкил топган; бири иккинчисига нис-батан тўғри бурчак ҳосил қилиб жойлашади. Ҳ.м. ҳар бири 3 та микронай-чадан иборат 9 та боғламни ўз ичига олади. Ҳ.м. — цитоплазманинг ўзидан-ўзи кўпаядиган органоиди. Кўпайиши оқсил кичик бўлакчаларининг ўзи-ўзини йиғиш жараёни орқали амалга ошади. Ҳ.м. ҳужайранинг бўлинишида муҳим аҳамиятга эга. Ундан бўлиниш дуклари ўса бошлайди.
Организмнинг ривожланиш жараёнида Ҳ.м.нинг жойлашиши ва шакли ўзгариб туради. Ҳужайранинг бўлиниши тамом бўлгач ҳосил бўлган ҳар бир янги ҳужайра бир жуфтдан Ҳ.м.га эга бўлади. Ҳ.м.нинг нотўғри бўлиниши патологик ҳолатга сабаб бўлади. Ҳ.м. гулли ўсимликларда бўлмайди.
ҲУЖАЙРА МЕМБРАНАСИ - қ. Плазматик мембрана.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.