Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Husnixat

    Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 241-b. — ziyouz.com

    Husnixat (çiroyli yozuv) -çiroyli yoziş san'ati. Arab xati turlari (kufiy, nasx, suls, nasta'liq va b.) musulmon Şarqining yirik madaniy markazlarida keng tarqaldi hamda taraqqiy etdi. H.ni örganiş asosida 2 — «nazariy» (maşhur xat-totlarning yozuvlaridan nusxa köçiriş) hamda «xayoliy» (turli yozuvlarni örganiş va qiyoslaş) uslubi yotadi. Xattotning asosiy iş qurollari — qora va rangli siyoh, qoğoz, qamiş-qalam, mistar, davot (qalamdon), juzgir va qalamning uçini tekislaş uçun piçoq. Xattotlar matn bilan birga me'moriy yodgorliklar (kitobalar), qoğoz, mato va h.k.ga bezaklar ham yaratganlar. 19-a. oxirlariga kslib .ştografiyaning paydo bölişi bilan H.ning ahamiyati pasaya boşladi. 20-a. 2-yarmidan kitobat san'atini qayta tiklaşga urinişlar H.ning qayta jonlanişini ta'minladi (yana q. Xattotlik).

    Q.: Xattotlik

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ҲУСНИХАТ (чиройли ёзув) -чиройли ёзиш санъати. Араб хати турлари (куфий, насх, сулс, настаълиқ ва б.) мусулмон Шарқининг йирик маданий марказларида кенг тарқалди ҳамда тараққий этди. Ҳ.ни ўрганиш асосида 2 — «назарий» (машҳур хат-тотларнинг ёзувларидан нусха кўчириш) ҳамда «хаёлий» (турли ёзувларни ўрганиш ва қиёслаш) услуби ётади. Хаттотнинг асосий иш қуроллари — қора ва рангли сиёҳ, қоғоз, қамиш-қалам, мистар, давот (қаламдон), жузгир ва қаламнинг учини текислаш учун пичоқ. Хаттотлар матн билан бирга меъморий ёдгорликлар (китобалар), қоғоз, мато ва ҳ.к.га безаклар ҳам яратганлар. 19-а. охирларига кслиб .штографиянинг пайдо бўлиши билан Ҳ.нинг аҳамияти пасая бошлади. 20-а. 2-ярмидан китобат санъатини қайта тиклашга уринишлар Ҳ.нинг қайта жонланишини таъминлади (яна қ. Хаттотлик).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.