Içki geometriya
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 416-b. — ziyouz.com
Içki geometriya — geometriyaning egri sirt ustida bajariladigan turli ölçaşlar b-n boğliq xossalar (sirtning içki xossalari) örganiladigan bölimi. Mac, sirtni egiş natijasida sirt ustidagi çizikning uzunligi özgarmaydi, ammo uning egriligi özgara boradi. Egri çiziq yoyining uzunligi, ikki çiziqning kesişgan nuqtasida hosil bölgan burçak, figura yuzi I. g.da asosiy tuşunçalardir. Efi sirt ustidagi geodezik çiziqlar töğri çiziklar vazifasini bajaradi. Sirtlar I.g.si K. f. Gauss kiritgan birinçi kvadratik formaga muvofiq örganiladi (q. Differensial geometriya). Tekislik I. g.si planimetriya, sfera I. g.si esa sferik geometriya hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИЧКИ ГЕОМЕТРИЯ — геометриянинг эгри сирт устида бажариладиган турли ўлчашлар б-н боғлиқ хоссалар (сиртнинг ички хоссалари) ўрганиладиган бўлими. Mac, сиртни эгиш натижасида сирт устидаги чизикнинг узунлиги ўзгармайди, аммо унинг эгрилиги ўзгара боради. Эгри чизиқ ёйининг узунлиги, икки чизиқнинг кесишган нуқтасида ҳосил бўлган бурчак, фигура юзи И. г.да асосий тушунчалардир. Эфи сирт устидаги геодезик чизиқлар тўғри чизиклар вазифасини бажаради. Сиртлар И.г.си К. ф. Гаусс киритган биринчи квадратик формага мувофиқ ўрганилади (қ. Дифференциал геометрия). Текислик И. г.си планиметрия, сфера И. г.си эса сферик геометрия ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.