Idiosinkraziya
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 53-b. — ziyouz.com
Idiosinkraziya (yun. idios - öziga xos va synkrasis — aralaşuv) — odam organizmining ba'zi ovqatlarga (sut, qulupnay, tuxum va b.) va dori moddalarga (penitsillin, sulfanilamid preparatlar, piramidon, xinin, yod, brom va b.) ortiq darajada sezuvçanlik holati. I. allergik holatlardan biri (q. Allergiya). I.ning rivojlani-şida irsiy moyillik katta rol öynaydi. U şilliq pardalarning qizarişi, eşakem toşişi va burun, badan qiçişib açişişi, t-ra kötarilişi b-n namoyon böladi. Oğirroq hollarda nafas qisişi, astmaga öxşaş hurujlar, qusiş, iç ketişi mumkin. Betoblik holati bir lahzada yoki bir neça kundan keyin ötib ketadi. I.ning rivojlaniş mexanizmi allergik re-aksiyadan farq qilib, bunda antitelo va sensibillaşgan hujayralar paydo bölmaydi (q. Sensibilizatsiya); kişi öta sezuvçan bölgan modda organizmga kirişi b-n unga javob reaksiyasi vujudga keladi. I. paydo bölganda uni keltirib çiqargan ovqat yoki dorilarni tark etib, vraçga murojaat qiliş kerak.
Q.: Allergiya, Sensibilizatsiya
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИДИОСИНКРАЗИЯ (юн. idios - ўзига хос ва synkrasis — аралашув) — одам организмининг баъзи овқатларга (сут, қулупнай, тухум ва б.) ва дори моддаларга (пенициллин, сульфаниламид препаратлар, пирамидон, хинин, йод, бром ва б.) ортиқ даражада сезувчанлик ҳолати. И. аллергик ҳолатлардан бири (қ. Аллергия). И.нинг ривожлани-шида ирсий мойиллик катта роль ўйнайди. У шиллиқ пардаларнинг қизариши, эшакем тошиши ва бурун, бадан қичишиб ачишиши, т-ра кўтарилиши б-н намоён бўлади. Оғирроқ ҳолларда нафас қисиши, астмага ўхшаш ҳуружлар, қусиш, ич кетиши мумкин. Бетоблик ҳолати бир лаҳзада ёки бир неча кундан кейин ўтиб кетади. И.нинг ривожланиш механизми аллергик ре-акциядан фарқ қилиб, бунда антитело ва сенсибиллашган ҳужайралар пайдо бўлмайди (қ. Сенсибилизация); киши ўта сезувчан бўлган модда организмга кириши б-н унга жавоб реакцияси вужудга келади. И. пайдо бўлганда уни келтириб чиқарган овқат ёки дориларни тарк этиб, врачга мурожаат қилиш керак.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.