Igvatiy Yulianoviç Kraçkovskiy
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 692–693-b. — ziyouz.com
Kraçkovskiy Igvatiy Yulianoviç [1883.4(16).3, Vilno, hoz. Vilnyus — 1951.24.1, hoz. Sankt-Peterburg] — rus şarqşunosi. SSSR FAakad. (1921). Bir neça çet el akademiyalari va şarqşunoslik jamiyatlarining a'zosi, zamonaviy rus şarqşunosligining asosçilaridan biri. Peterburg un-tining şarq tillari f-tini tugatgan (1905). Petrograd un-tining prof. (1918y.dan). K. arab tili va adabiyotini, fors, turk, habaş (efiop), lotin, yahudiy va yava bir neça ğarb tillarini bilgan. Arab adabiyoti, tili, tarixi va madaniyatiga, Rossiya va çet ellardagi şarqşunoslik tarixiga oid 400 dan ziyod ilmiy asar yozgan. K. islomgaça bölgan davrdan 18-a.gaça yaşagan arab geograflari haqidagi yirik asari («Arab geografik adabiyoti»)da jahon fanida Beruniy, Ibn Sino kabi arabnavis mutafakkirlarning turli fan sohalari taraqqiyotidagi buyuk xizmatlarini körsatib berdi. K. 1931 y.dan Şarqiy Yevropa, Kavkaz va Örta Osiyo tarixiga oid arab manbalarini töplaş böyiça SSSR FA tomonidan taşqil etilgan komissiyaga boşçilik qildi. Uning rahbarligida turkman xalqi tarixiga oid arabça matnlarning tarjimasi e'lon qilindi (1939). K. va uning rafiqasi V.A.Kraçkovskaya tomonidan vaşr etilgan arab tilidagi hujjatlar majmui — «Söğdiyova töplami» Örta Osiyo tarixini örganişda muaiyan ahamiyatga ega. K. «Qur'onni adabiy manba sifatida rus tiliga tarjima qildi; «Ming bir keça», «Kalila va Dimva» va b. asarlarni rus tiliga tarjima qilişda iştirok etdi. K. rus şarqşunosligi, rus-arab aloqalari tarixini yoritib beruvçi muhim tadqiqotlarning («Arab qölyozmalari ustida», 1945, keyinçalik bir neça marta naşr etilgan; «Rus arabşunosligi tarixi oçerklari», 1950 va b.) muallifi.
Ad.: Izbranniye soçineniya, t. 1—6, M.— L., 1955-1960.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КРАЧКОВСКИЙ Игватий Юлианович [1883.4(16).3, Вильно, ҳоз. Вильнюс — 1951.24.1, ҳоз. Санкт-Петербург] — рус шарқшуноси. СССР ФАакад. (1921). Бир неча чет эл академиялари ва шарқшунослик жамиятларининг аъзоси, замонавий рус шарқшунослигининг асосчиларидан бири. Петербург ун-тининг шарқ тиллари ф-тини тугатган (1905). Петроград ун-тининг проф. (1918й.дан). К. араб тили ва адабиётини, форс, турк, ҳабаш (эфиоп), лотин, яҳудий ва ява бир неча ғарб тилларини билган. Араб адабиёти, тили, тарихи ва маданиятига, Россия ва чет эллардаги шарқшунослик тарихига оид 400 дан зиёд илмий асар ёзган. К. исломгача бўлган даврдан 18-а.гача яшаган араб географлари ҳақидаги йирик асари («Араб географик адабиёти»)да жаҳон фанида Беруний, Ибн Сино каби арабнавис мутафаккирларнинг турли фан соҳалари тараққиётидаги буюк хизматларини кўрсатиб берди. К. 1931 й.дан Шарқий Европа, Кавказ ва Ўрта Осиё тарихига оид араб манбаларини тўплаш бўйича СССР ФА томонидан ташқил этилган комиссияга бошчилик қилди. Унинг раҳбарлигида туркман халқи тарихига оид арабча матнларнинг таржимаси эълон қилинди (1939). К. ва унинг рафиқаси В.А.Крачковская томонидан вашр этилган араб тилидаги ҳужжатлар мажмуи — «Сўғдиёва тўплами» Ўрта Осиё тарихини ўрганишда муаиян аҳамиятга эга. К. «Қуръонни адабий манба сифатида рус тилига таржима қилди; «Минг бир кеча», «Калила ва Димва» ва б. асарларни рус тилига таржима қилишда иштирок этди. К. рус шарқшунослиги, рус-араб алоқалари тарихини ёритиб берувчи муҳим тадқиқотларнинг («Араб қўлёзмалари устида», 1945, кейинчалик бир неча марта нашр этилган; «Рус арабшунослиги тарихи очерклари», 1950 ва б.) муаллифи.
Ад.: Избранные сочинения, т. 1—6, М.— Л., 1955-1960.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.