Ilhom
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 130-b. — ziyouz.com
Ilhom — odamning ruhiy holati; undagi barça ijodiy kuçlarning kuyilib kelişi, ruhiy jarayonlarning faollaşuvi. Bunday holatda butun ruhiyat ayni bir vaqtda işga solinadi. I. paytida ong tiniqlaşişi kuzatiladi, fikrlaş va ijodiy hayolot sermahsul böladi, his-tuyğular tölib toşadi, e'tibor butkul ijod obyektiga qaratilgan böladi. I. ning fiziologik asosi dominanta (vaqtinça hukmronlik qiluvçi reflektor tizimi) hisoblanadi.
I. ni «ilohiy ruxlaniş» b-n boğlovçilar uni faqat badiiy ijodda namoyon böladi, deb hisoblaydilar. I. ga moddiyunçilik nuqtai nazaridan yondoşuvçilar uni qattiq mehnat qiliş natijasi deb biladilar. I. ni ijodiyotning ijtimoiy va individual omillari, atrof muhit va şaxsning ijtimoiy şartşaroitlari b-n boğlaydilar. Mehnat faoliyatining har qanday körinişi ilhombaxş va ijodiy bölişi mumkin. I. ning paydo böliş sabablari, namoyon böliş şakllari xil-maxil. Barça fan sohiblarida I. böladi. I. ijodning qudratli omili, u ijodkorlarning hamma kuçlarini işga soladi, ijodiy samaradorlikka yordam beradi (yana q. Ijod).
Q.: Ijod
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИЛҲОМ — одамнинг руҳий ҳолати; ундаги барча ижодий кучларнинг куйилиб келиши, руҳий жараёнларнинг фаоллашуви. Бундай ҳолатда бутун руҳият айни бир вақтда ишга солинади. И. пайтида онг тиниқлашиши кузатилади, фикрлаш ва ижодий ҳаёлот сермаҳсул бўлади, ҳис-туйғулар тўлиб тошади, эътибор буткул ижод объектига қаратилган бўлади. И. нинг физиологик асоси доминанта (вақтинча ҳукмронлик қилувчи рефлектор тизими) ҳисобланади.
И. ни «илоҳий рухланиш» б-н боғловчилар уни фақат бадиий ижодда намоён бўлади, деб ҳисоблайдилар. И. га моддиюнчилик нуқтаи назаридан ёндошувчилар уни қаттиқ меҳнат қилиш натижаси деб биладилар. И. ни ижодиётнинг ижтимоий ва индивидуал омиллари, атроф муҳит ва шахснинг ижтимоий шартшароитлари б-н боғлайдилар. Меҳнат фаолиятининг ҳар қандай кўриниши илҳомбахш ва ижодий бўлиши мумкин. И. нинг пайдо бўлиш сабаблари, намоён бўлиш шакллари хил-махил. Барча фан соҳибларида И. бўлади. И. ижоднинг қудратли омили, у ижодкорларнинг ҳамма кучларини ишга солади, ижодий самарадорликка ёрдам беради (яна қ. Ижод).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.