Ilmi ramal
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 118–119-b. — ziyouz.com
Ilmi ramal (arab. — başoratçilik ilmi) — folbinlik, astrologiyaning bir turi. Şarq mamlakatlari, xususan, Örta Osiyo, Eron, Hindiston, Arabiston xalqlarida keng tarqalgan edi. Kişilarning tabiat va jamiyat hodisalarini, kelajakni oldindan bilişga intilişi natijasida kelajakni köra bilişning ilmiy va ğay-riilmiy körinişlari paydo böldi. Kişilar olam haqidagi tasavvur va tu-şunçalari ibtidoiy bölgan davrlarda yulduzlar harakati va holati, osmondagi sirli hodisalar — sayyoralar, Oy, Quyoşlarning harakatlari, Quyoş va Oylarning tutilişi, daryolarning toşişi, söyilgan molning içakçavoqlari holatiga qarab, tomir uşlab yoki yerga toş-danaklar soçib rom oçganlar. Podşolar safarga otlanişdan oldin yoki biror muhim işni boşlaşdan oldin saroydagi maxsus rammol (rom oçuvçi) larga murojaat qilganlar. Romçilarning fikrlariga qarab, biror qarorga kelganlar. I.r. ğayriilmiy bölib, hoz. zamon fani uni qat'iy rad etadi. Ilmiy başoratning I. r. b-n heç qanday aloqasi yöq (yana q. Başorat).
Q.: Başorat
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИЛМИ РАМАЛ (араб. — башоратчилик илми) — фолбинлик, астрологиянинг бир тури. Шарқ мамлакатлари, хусусан, Ўрта Осиё, Эрон, Ҳиндистон, Арабистон халқларида кенг тарқалган эди. Кишиларнинг табиат ва жамият ҳодисаларини, келажакни олдиндан билишга интилиши натижасида келажакни кўра билишнинг илмий ва ғай-риилмий кўринишлари пайдо бўлди. Кишилар олам ҳақидаги тасаввур ва ту-шунчалари ибтидоий бўлган даврларда юлдузлар ҳаракати ва ҳолати, осмондаги сирли ҳодисалар — сайёралар, Ой, Қуёшларнинг ҳаракатлари, Қуёш ва Ойларнинг тутилиши, дарёларнинг тошиши, сўйилган молнинг ичакчавоқлари ҳолатига қараб, томир ушлаб ёки ерга тош-данаклар сочиб ром очганлар. Подшолар сафарга отланишдан олдин ёки бирор муҳим ишни бошлашдан олдин саройдаги махсус раммол (ром очувчи) ларга мурожаат қилганлар. Ромчиларнинг фикрларига қараб, бирор қарорга келганлар. И.р. ғайриилмий бўлиб, ҳоз. замон фани уни қатъий рад этади. Илмий башоратнинг И. р. б-н ҳеч қандай алоқаси йўқ (яна қ. Башорат).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.