Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ilmiy tadqiqot

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 121-b. — ziyouz.com

    Ilmiy tadqiqot - yangi bilimlarni işlab çiqiş jarayoni, biliş faoliyati turlaridan biri. Unga obyektivlik, işonçlilik, aniklik xos. I.t. hamma şartlarga amal qilib takrorlanganda hamişa birdek natija beri-şi, bahs etilayotgan masalani isbotlaşi lozim. I.t. bir-biri b-n boglangan ikki kiyem — tajriba va na-zariyadan iborat. I.t.ning asosiy komponentlari: mavzuni belgilaş, mavjud axborotni, tadqiqot sohasidagi şartşaroit va metodlarni, ilmiy farazlarni oldindan taxlil etiş, tajriba ötkaziş, olingan natijalarni taxlil etiş va umumlaştiriş, kelib çiqqan farazlarni olingan dalillar asosida tekşiriş, yangi fakt va qonunlarni ifodalab beriş, ilmiy başorat yuritiş. I.t.larni fundamen-tal va amaliy, mikdoriy va sifatiy, noyob va kompleks tadqiqotlarga aj-ratiş keng tarqalgan. I.t.larning metod va tajribalari fanning özidagina emas, balki köpgina iqtisodiy va ijtimoiy masalalarni qal qilişda ham keng qöllaniladi (yana q. Fan).

    Q.: Fan

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ИЛМИЙ ТАДҚИҚОТ - янги билимларни ишлаб чиқиш жараёни, билиш фаолияти турларидан бири. Унга объективлик, ишончлилик, аниклик хос. И.т. ҳамма шартларга амал қилиб такрорланганда ҳамиша бирдек натижа бери-ши, баҳс этилаётган масалани исботлаши лозим. И.т. бир-бири б-н богланган икки кием — тажриба ва на-зариядан иборат. И.т.нинг асосий компонентлари: мавзуни белгилаш, мавжуд ахборотни, тадқиқот соҳасидаги шартшароит ва методларни, илмий фаразларни олдиндан тахлил этиш, тажриба ўтказиш, олинган натижаларни тахлил этиш ва умумлаштириш, келиб чиққан фаразларни олинган далиллар асосида текшириш, янги факт ва қонунларни ифодалаб бериш, илмий башорат юритиш. И.т.ларни фундамен-тал ва амалий, микдорий ва сифатий, ноёб ва комплекс тадқиқотларга аж-ратиш кенг тарқалган. И.т.ларнинг метод ва тажрибалари фаннинг ўзидагина эмас, балки кўпгина иқтисодий ва ижтимоий масалаларни қал қилишда ҳам кенг қўлланилади (яна қ. Фан).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.