In
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 157-b. — ziyouz.com
In — hayvonlarning tuproqda qazigan vaqtinçalik yoki doimiy yaşaydigan makoni, pana joy. Ayrim hollarda toşlar orasida, yoğoçlarda, qorda ham I. quriladi. I. yirtqiçlardan va sovuq havodan himoya qiladi yoki unda oziq-ovqat saklanadi; hayvonlar juftlaşadi va avlodlarini voyaga yetkazadi. Kemiruvçilar, börsiqlar, tulkilar I.ini doimo tuzatib turadi; I.da ular uzoq vaqt, hatto yuz va ming yillab yaşaşi mumkin. Murakkab tuzilgan I.dan I. egalari b-n birga boşqa organizmlar ham foydalanadi. I. murakkab biotsenoz bölib, ayrim sut emizuvçilar I.ida xavfli kasallik (ölat, ley-şmanioz) tarqatuvçi hayvonlar yaşaşi mumkin. Şu sababli I. köp bölgan hududlarda xavfli kasalliklar manbai bölişi uçun şaroit tuğiladi (yana q. Uya).
Q.: Uya
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИН — ҳайвонларнинг тупроқда қазиган вақтинчалик ёки доимий яшайдиган макони, пана жой. Айрим ҳолларда тошлар орасида, ёғочларда, қорда ҳам И. қурилади. И. йиртқичлардан ва совуқ ҳаводан ҳимоя қилади ёки унда озиқ-овқат сакланади; ҳайвонлар жуфтлашади ва авлодларини вояга етказади. Кемирувчилар, бўрсиқлар, тулкилар И.ини доимо тузатиб туради; И.да улар узоқ вақт, ҳатто юз ва минг йиллаб яшаши мумкин. Мураккаб тузилган И.дан И. эгалари б-н бирга бошқа организмлар ҳам фойдаланади. И. мураккаб биоценоз бўлиб, айрим сут эмизувчилар И.ида хавфли касаллик (ўлат, лей-шманиоз) тарқатувчи ҳайвонлар яшаши мумкин. Шу сабабли И. кўп бўлган ҳудудларда хавфли касалликлар манбаи бўлиши учун шароит туғилади (яна қ. Уя).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.