Indekslaş
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 171–172-b. — ziyouz.com
Indekslaş (lot. index — körsatkiç, röyxat) — iste'mol tovarlari va xizmatlar narxining ösib borişiga mu-vofiq davlat tomonidan fukarolarning pul daromadlarini oşirib boriş; iste'molçilarni inflyatsiyalan himoya qiliş usullaridan biri. Şu yöl b-n aholining xarid qobiliyati va örtaça real daromadi saklab qolinadi. Kredit va tölov şartnomalari, iş haqi, dividendlar, foizlar, nafaqa, pensiya va b. tölovlarni amalga oşirişda maxsus I. koeffitsiyentlariga asoslaniladi. I., asosan, mamlakat içidagi jarayonlarga nisbatan amalga oşiriladi. Iste'mol tovar (xizmat)larini i.ç. pasayib ketgan şaroitda davlat (yoki davlat byudjeti) pul kadrsizlanişini töliq qoplaydigan I. ötkaza olmaydi. Şu bois köpinça qisman I. amalga oşiriladi. Yana q. Daromadlarni indekslaş.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНДЕКСЛАШ (лот. index — кўрсаткич, рўйхат) — истеъмол товарлари ва хизматлар нархининг ўсиб боришига му-вофиқ давлат томонидан фукароларнинг пул даромадларини ошириб бориш; истеъмолчиларни инфляциялан ҳимоя қилиш усулларидан бири. Шу йўл б-н аҳолининг харид қобилияти ва ўртача реал даромади саклаб қолинади. Кредит ва тўлов шартномалари, иш ҳақи, дивидендлар, фоизлар, нафақа, пенсия ва б. тўловларни амалга оширишда махсус И. коэффициентларига асосланилади. И., асосан, мамлакат ичидаги жараёнларга нисбатан амалга оширилади. Истеъмол товар (хизмат)ларини и.ч. пасайиб кетган шароитда давлат (ёки давлат бюджети) пул кадрсизланишини тўлиқ қоплайдиган И. ўтказа олмайди. Шу боис кўпинча қисман И. амалга оширилади. Яна қ. Даромадларни индекслаш.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.