Infratuzilma

Infratuzilma (lot. infra - ostida) — i. ç. va tovar muomalasi, şuningdek, inson hayot faoliyati uçun zarur bölgan meyoriy şaroitni ta'minlaşga xizmat kiluvçi turli-tuman yordamçi xizmat körsatuvçi sohalar (taşkilot, korxona va muassasa) majmui; nomoddiy i.ç. sektori. I. xizmatlari moddiy şaklga ega bölmagan tovarlar bölib, ular hayotiy ehtiyojlarni qondiradi. I. zaruriy şart bölganidan uning işlab turişini ta'minlaşga iqtisodiy resurslarning bir qismi jalb etiladi. I. xizmat körsatiş sohasiga köra işlab çiqariş infratuzilmasi (i.ç. ga xizmat körsatuvçi sohalar — yuk taşiş transporti, elektr va issiqlik ta'minoti, yöl xöjaligi, suv xöjaligi, ombor xujaligi, ilmiy konstruktorlik xizmati, axborot xizmati va b.) va ijtimoiy-maişiy infratu-zilma (aholiga xizmat körsatib, uning ehtiyojini qondiruvçi sohalar — maorif, soğliqni saqlaş, jismoniy tarbiya va sport, maişiy xizmat va b.) ga ajraladi. I. xizmati tovar bölganidan oldi-sotdi etiladi. Uning asosiy vazifasi insonga xizmat körsatiş, ammo bu iş pulli, bepul va imtiyozli tarzda bajarilişi mumkin. I. xizmatlarini xarakteriga köra guruxlaganda bozor infratuzilmasi ajralib turadi. Çunki unda bozor munosabatlarini amalga oşiruvçi xizmatlar körsatiladi. Qaysi darajada xizmat körsatilişiga köra, korxona, tarmoq i. ç. majmualari va hududiy I. ham mavjud. I. sohasida yaratilgan xizmatlar i. ç. va inson uçun naf keltiradi. I. xizmat körsatişini taşkil etiş uçun mablağlar sarflanadi. Şuning uçun ularni hisoblaş mumkin va ular yalpi milliy mahsulot tarkibiga kiritiladi. I. ni yaratuvçi mehnat ham unumli hisoblanadi. I. ning samaradorligi körsatilgan xizmatlarning sarf-xarajatlarga nisbati orqali aniqlanadi

Ahmadjon Ölmasov.