Insolyatsiya
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 206-b. — ziyouz.com
Insolyatsiya (lot. incolo — quyoşga tutaman) — 1) yer sirtining quyoş radiatsiyasida nurlanişi. Muayyan vakt birligi mobaynida 1 sm2 sirtga tik tuşayotgan quyoş nuri engergiyasi b-n ifodalanadi. Quyoş radiatsiyasining atmosferada yutilişi, soçilişi va kaytişi natijasida I. kun davomida va şuningdek, fayeldan fayelga juda tez (0 dan 1,5 kal/sm2 min va undan or-tiq) özgaradi. Uy va binolarni loyihalaşda I. hisobga olinadi. Mac, bi-noni, ayniqsa, turar joylarni kungay joyga solişga harakat qilinadi. I. mikdori aktinometr va pirgeliometr b-n ölçanadi; 2) tibbiyotda — quyoş nuri b-n davolaş va badanni çi-niqtirişda I.dan keng foydalaniladi. Davolaş muassasalari, sanatoriylarda maxsus insolyariylar böladi (q. Havo va quyoş vannalari).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ИНСОЛЯЦИЯ (лот. incolo — қуёшга тутаман) — 1) ер сиртининг қуёш радиациясида нурланиши. Муайян вакт бирлиги мобайнида 1 см2 сиртга тик тушаётган қуёш нури энгергияси б-н ифодаланади. Қуёш радиациясининг атмосферада ютилиши, сочилиши ва кайтиши натижасида И. кун давомида ва шунингдек, фаелдан фаелга жуда тез (0 дан 1,5 кал/см2 мин ва ундан ор-тиқ) ўзгаради. Уй ва биноларни лойиҳалашда И. ҳисобга олинади. Mac, би-нони, айниқса, турар жойларни кунгай жойга солишга ҳаракат қилинади. И. микдори актинометр ва пиргелиометр б-н ўлчанади; 2) тиббиётда — қуёш нури б-н даволаш ва баданни чи-ниқтиришда И.дан кенг фойдаланилади. Даволаш муассасалари, санаторийларда махсус инсолярийлар бўлади (қ. Ҳаво ва қуёш ванналари).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.