Involyutsiya

Involyutsiya (lot. involutio — egiklik, bukiklik, örama) — 1) biologiya da — evolyutsiya jarayonida öz ahamiyatini yöqotgan ayrim organlarning qisman yoki töliq reduksiyaga uçraşi (kiçrayib ketişi, yöqolişi). I. organlarning soddalaşuvi b-n ular morfo-fiziologik funksiyalarining sekinlaşuvi orqali sodir böladi. (q. Parazitizm, Rudiment organlar). Muayyan sabablarga köra hajmi kattalaşgan organlarning (mas, baçadonning tuğişdan keyin) öz holatiga qayti-şi; yoşga qarab organizmlar töqima va organlarining yöqolib ketişi; mikroblar, bir hujayrali xayvonlar noqulay şaroit ta'sirida ğayritabiiy şaklga kirganida ularning qayta tiklanişi, degeneratsiyayen hamda gastrulyatsiya jarayonida invaginatsiya tufayli hujayralarning içkariga botib kirişi ham I. deyiladi; 2) matematikada — tekislik (fazo)ni almaştiriş takrorlanganda ayniy almaştiriş beradigan almaştiriş; mas, inversiya, markaziy yoki öqaviy simmetriya I. hisoblanadi.