Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Istiqlol mafkurasi

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 372–373-b. — ziyouz.com

    Istiqlol mafkurasi – millat va davlatning mustaqil rivojlanişini ta'minlaşga qaratilgan ğoyaviynazariy qaraşlar tizimi. I. m. istibdod mafkurasi va amaliyotiga qarşi, ozodlikka intiliş zarurati tufayli paydo böladi. Uning asosiy vazifasi ozod va erkin taraqqiyot yölidagi olijanob maqsadlar atrofida xalqni birlaştiriş, ulkan bunyodkorlik işlariga safarbar etiş, unda ğoyaviy immunitet, mustaqillikka erişgunça xalqning orzu, maqsadini ifodalaş, keyin esa mustaqillikni mustahkamlaş omili hisoblanadi. Ozodlik yölidagi intilişlar qonga botirilganini körsatuvçi misollar jahon xalqlari tarixida köplab topiladi. I. m. olğa surgan hayotbaxş qaraşlar heç qaçon izsiz ketmagan, bu qaraşlar yangi şaroit va vaziyatlar vujudga kelganda mustaqillik uçun kuraşni tay-yorlaşga xizmat qilgan. Mustaqillik-ka erişgandan keyin I. m.ning maz-muni mustaqillik davri oldida turgan yangiça vazifalarda yorqin namoyon böladi. Bu davrda u mustaqillikning siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy, huqu-qiy va ma'naviy asoslarini mustah-kamlaşni ğoyaviy jihatdan ta'minlaşni öz oldiga maqsad qilib qöyadi. Mamlakatimiz xalqi ongida «Özbekiston — yagona Vatan» degan tuşunçani qaror toptiriş I. m.ning muhim va-zifalaridan biridir. I. m. yurtimizda istiqomat qilayotgan turli xalq va millat vakillarida yagona vatan farzandi ekanligi b-n faxrlaniş tuyğu-sini tarbiyalaşda muhim ahamiyat kasb etadi. Özbekistonning I. m. istibdod illatlariga barham beriş, mustaqillik, ozodlik va bunyodkorlik kabi qad-riyatlarning ma'nosini çuqur anglab yetiş, uni odamlarning qalbi va ongiga singdiriş, jamiyat hayotida ogohlik, hamkorlik, milliy totuvlik muhitini ta'minlaşni özida ifodalaydi (yana q. Milliy mafkura).

    Ad.: Milliy istiklol ğoyasi: asosiy tuşunça va tamoyillar, T., 2001.

    Qiyom Nazarov, Gulnora Ibrohimova.

    Q.: Milliy mafkura

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ИСТИҚЛОЛ МАФКУРАСИ – миллат ва давлатнинг мустақил ривожланишини таъминлашга қаратилган ғоявийназарий қарашлар тизими. И. м. истибдод мафкураси ва амалиётига қарши, озодликка интилиш зарурати туфайли пайдо бўлади. Унинг асосий вазифаси озод ва эркин тараққиёт йўлидаги олижаноб мақсадлар атрофида халқни бирлаштириш, улкан бунёдкорлик ишларига сафарбар этиш, унда ғоявий иммунитет, мустақилликка эришгунча халқнинг орзу, мақсадини ифодалаш, кейин эса мустақилликни мустаҳкамлаш омили ҳисобланади. Озодлик йўлидаги интилишлар қонга ботирилганини кўрсатувчи мисоллар жаҳон халқлари тарихида кўплаб топилади. И. м. олға сурган ҳаётбахш қарашлар ҳеч қачон изсиз кетмаган, бу қарашлар янги шароит ва вазиятлар вужудга келганда мустақиллик учун курашни тай-ёрлашга хизмат қилган. Мустақиллик-ка эришгандан кейин И. м.нинг маз-муни мустақиллик даври олдида турган янгича вазифаларда ёрқин намоён бўлади. Бу даврда у мустақилликнинг сиёсий, ижтимоий-иқтисодий, ҳуқу-қий ва маънавий асосларини мустаҳ-камлашни ғоявий жиҳатдан таъминлашни ўз олдига мақсад қилиб қўяди. Мамлакатимиз халқи онгида «Ўзбекистон — ягона Ватан» деган тушунчани қарор топтириш И. м.нинг муҳим ва-зифаларидан биридир. И. м. юртимизда истиқомат қилаётган турли халқ ва миллат вакилларида ягона ватан фарзанди эканлиги б-н фахрланиш туйғу-сини тарбиялашда муҳим аҳамият касб этади. Ўзбекистоннинг И. м. истибдод иллатларига барҳам бериш, мустақиллик, озодлик ва бунёдкорлик каби қад-риятларнинг маъносини чуқур англаб етиш, уни одамларнинг қалби ва онгига сингдириш, жамият ҳаётида огоҳлик, ҳамкорлик, миллий тотувлик муҳитини таъминлашни ўзида ифодалайди (яна қ. Миллий мафкура).

    Ад.: Миллий истиклол ғояси: асосий тушунча ва тамойиллар, Т., 2001.

    Қиём Назаров, Гулнора Иброҳимова.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.