Jakkard maşinasi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 33-b. — ziyouz.com
Jakkard maşinasi - töquv sta nogining homuza (zev) oçiş mexanizmi. Yirik gulli va katta rapportli gazlamalar (maye, dasturxon, adyol, çoyşab, deraza parda va b.) töqişda qöllaniladi. Fransuz mexanigi J. M. Jakkard kaşf etgan(1808).J.m. asosan ikki qism: kötariş mexanizmi va gul (naqş) mexanizmidan iborat. Har qaysi tanda ipini yoki tanda iplar dastasini alohida yönaltirişga imkon beradi. Unda arqoq ipi bir-biridan mustaqil harakatlanadigan ilmoqlar yordamida kötariladi. J. m.ning boşqa homuza oçiş maşinalaridan farqi şundaki, uning yordamida tanda iplari qismlar böyiça emas, balki har biri alohida kötariladi va tuşiriladi. J. m. bir kötarilmali va ikki kötarilmali bölişi mumkin. Bir kötarilmalisida oçiq yoki yopiq, ikki kötarilmalisida oçiq yoki yarim oçiq homuza, ya'ni gazlama töqiş uçun tanda iplarining bir qismi kötarilib, ikkinçi qismi pastga tuşib turganda böşliq hosil böladi. Unga moki yordamida arqoq iplari taşlanadi. Kötariş mexanizmi asosan piçoq va ilgaklardan iborat böladi. J. m. asosan 400, 600, 800, 1320 va undan köp ilgakli bölişi mumkin (q. Töquvçilik).
Q.: Töquvçilik
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖАККАРД МАШИНАСИ - тўқув ста ногининг ҳомуза (зев) очиш механизми. Йирик гулли ва катта раппортли газламалар (мае, дастурхон, адёл, чойшаб, дераза парда ва б.) тўқишда қўлланилади. Француз механиги Ж. М. Жаккард кашф этган(1808).Ж.м. асосан икки қисм: кўтариш механизми ва гул (нақш) механизмидан иборат. Ҳар қайси танда ипини ёки танда иплар дастасини алоҳида йўналтиришга имкон беради. Унда арқоқ ипи бир-биридан мустақил ҳаракатланадиган илмоқлар ёрдамида кўтарилади. Ж. м.нинг бошқа ҳомуза очиш машиналаридан фарқи шундаки, унинг ёрдамида танда иплари қисмлар бўйича эмас, балки ҳар бири алоҳида кўтарилади ва туширилади. Ж. м. бир кўтарилмали ва икки кўтарилмали бўлиши мумкин. Бир кўтарилмалисида очиқ ёки ёпиқ, икки кўтарилмалисида очиқ ёки ярим очиқ ҳомуза, яъни газлама тўқиш учун танда ипларининг бир қисми кўтарилиб, иккинчи қисми пастга тушиб турганда бўшлиқ ҳосил бўлади. Унга моки ёрдамида арқоқ иплари ташланади. Кўтариш механизми асосан пичоқ ва илгаклардан иборат бўлади. Ж. м. асосан 400, 600, 800, 1320 ва ундан кўп илгакли бўлиши мумкин (қ. Тўқувчилик).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.