Jam
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 47-b. — ziyouz.com
Jam (arab. — majmua) — ötmiş Şarq musiqa ilmida jinslar majmuasidan hosil böladigan murakkab lad (parda) tuzilmalarining umumiy nomi. J.larning muayyan turlari maqom, şö'ba, vvoza, murakkabotlar deb yuritiladi. J.lar jinslar tarkibi va örniga köra turli xillarga ajratiladi. Forobiy, Ibn Sino, Ibn Zayla, Safiuddin Urmaviy, Qutbiddin Şeroziy, Abduqodir Maroğiy, Abdurahmon Jomiy, Zaynulobiddin al-Husayniy, Darvişali Çangiyning musiqiy risolalarida J.larning tarkibiy va badiiy xususiyatlari xaqida ma'lumot berilgan. J.lar Ön ikki maqom tizimini örganişda hamda Şaşmaqom lad asoslarini aniqlaşda katta ahamiyatga ega. J.lar orasida hozir özbek va tojik musiqasining asosi hisoblangan Şaşmaqom şö'balaridagi lad tuzilmalariga moye keladiganlari ham mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖАМ (араб. — мажмуа) — ўтмиш Шарқ мусиқа илмида жинслар мажмуасидан ҳосил бўладиган мураккаб лад (парда) тузилмаларининг умумий номи. Ж.ларнинг муайян турлари мақом, шўъба, ввоза, мураккаботлар деб юритилади. Ж.лар жинслар таркиби ва ўрнига кўра турли хилларга ажратилади. Форобий, Ибн Сино, Ибн Зайла, Сафиуддин Урмавий, Қутбиддин Шерозий, Абдуқодир Мароғий, Абдураҳмон Жомий, Зайнулобиддин ал-Ҳусайний, Дарвишали Чангийнинг мусиқий рисолаларида Ж.ларнинг таркибий ва бадиий хусусиятлари хақида маълумот берилган. Ж.лар Ўн икки мақом тизимини ўрганишда ҳамда Шашмақом лад асосларини аниқлашда катта аҳамиятга эга. Ж.лар орасида ҳозир ўзбек ва тожик мусиқасининг асоси ҳисобланган Шашмақом шўъбаларидаги лад тузилмаларига мое келадиганлари ҳам мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.