Jan Batist Pyer Antuan de Mone Lamark
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 24-b. — ziyouz.com
Lamark Jan Batist Pyer Antuan de Mone LAMARK (Lamarck) Jan Batist Pyer Antuan de Mone (1744.1.8, Bazanten, Pikardiya — 1829.18.12, Parij) — fransuz tabiatşunosi, dastlabki töliq evolyutsion ta'limot asosçisi (q. Lamarkizm). Parij FA a'zosi (1783 y.dan). Parijda tibbiyot va botanikani örgandi (1772—76 y.). «Fransiya florasi» (1778) 3 jildli asarida ösimliklar sistematikasining asosiy prinsiplarini bayon qildi. «Ösimliklarning tabiiy tarixi» (1803), «Zoologiya falsafasi» (1809) asarlarida özining gradatsiya töğrisidagi ta'limotini asoslab berdi. «Umurtqasizlar tabiati tarixi» asarida (1815—22) hayvonlarni asta-sekin oddiydan murakkablaşib borişi tartibida sistemaga soldi. L. Birinçi marta hayvonlarni umurtqasizlar va umurtqalilarga ajratişni taklif qildi. U ilk bor «umurtqasizlar» va «biologiya» terminlarini fanga kiritdi, zoopsixologiyaga asos soldi. As: Izbranniye proizvedeniya, t. 1—2., M., 1955.
Q.: Lamarkizm
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛАМАРК (Lamarck) Жан Батист Пьер Антуан де Моне (1744.1.8, Базантен, Пикардия — 1829.18.12, Париж) — француз табиатшуноси, дастлабки тўлиқ эволюцион таълимот асосчиси (қ. Ламаркизм). Париж ФА аъзоси (1783 й.дан). Парижда тиббиёт ва ботаникани ўрганди (1772—76 й.). «Франция флораси» (1778) 3 жилдли асарида ўсимликлар систематикасининг асосий принципларини баён қилди. «Ўсимликларнинг табиий тарихи» (1803), «Зоология фалсафаси» (1809) асарларида ўзининг градация тўғрисидаги таълимотини асослаб берди. «Умуртқасизлар табиати тарихи» асарида (1815—22) ҳайвонларни аста-секин оддийдан мураккаблашиб бориши тартибида системага солди. Л. Биринчи марта ҳайвонларни умуртқасизлар ва умуртқалиларга ажратишни таклиф қилди. У илк бор «умуртқасизлар» ва «биология» терминларини фанга киритди, зоопсихологияга асос солди. Ас: Избранные произведения, т. 1—2., М., 1955.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.