Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Jeyms Klerk Maksvell

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 113-b. — ziyouz.com

    Maksvell Jeyms Klerk (1831.13.6, Edinburg - 1879.5.11, Kembrij) -ingliz fizigi, klassik elektrodinamika, statistik fizika asosçilaridan biri, gazlar kinetik nazariyasipp yaratganlardan biri, radiotexnikaning vujudga kelişi uçun poydevor qöygan şaxs. London Qirollik jamiyatining a'zosi (1860). Edinburg (1847-50) va Kembrij (1850—54) un-tlarida öqigan. Aberdin (Şotlandiya, 1856-60), London (1860—65), Kembrij (1871 y.dan) un-tlari prof. 1871 y.dan Kembrij unti qoşida özi taşkil etgan Kavendiş lab. direktori. Ilmiy işlari molekulyar fizika, optika, mexanika, elastiklik nazariyasi va b.ga oid. Gazlar kinetik nazariyasini rivojlantirgan holda statistik muvozanat holatidagi gaz molekulalarining tezliklar böyiça taqsimlaniş qonunini topgan (1859). Faradey ğoyasini rivojlantirgan holda makroskopik elektrodinamikaning ma'lum omillarini umumlaştirib elektromagnit maydon nazariyasini yaratgan (1855—73). Bu nazariya asosida Maksvell tenglamalari deb ataluvçi törtta differensial tenglama yotadi (q. Maksvell tenglamalari). Tenglamalarni tahlil etib, M. yoruğlik elektromagnit tölqinlardan iborat ekanligi haqidagi muhim xulosalarga keldi. M.ning elektromagnetizm nazariyasi hozirgi zamon fizikasining klassik asosi hisoblanadi.

    Q.: Maksvell tenglamalari

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МАКСВЕЛЛ Жеймс Клерк (1831.13.6, Эдинбург - 1879.5.11, Кембриж) -инглиз физиги, классик электродинамика, статистик физика асосчиларидан бири, газлар кинетик назариясипп яратганлардан бири, радиотехниканинг вужудга келиши учун пойдевор қўйган шахс. Лондон Қироллик жамиятининг аъзоси (1860). Эдинбург (1847-50) ва Кембриж (1850—54) ун-тларида ўқиган. Абердин (Шотландия, 1856-60), Лондон (1860—65), Кембриж (1871 й.дан) ун-тлари проф. 1871 й.дан Кембриж унти қошида ўзи ташкил этган Кавендиш лаб. директори. Илмий ишлари молекуляр физика, оптика, механика, эластиклик назарияси ва б.га оид. Газлар кинетик назариясини ривожлантирган ҳолда статистик мувозанат ҳолатидаги газ молекулаларининг тезликлар бўйича тақсимланиш қонунини топган (1859). Фарадей ғоясини ривожлантирган ҳолда макроскопик электродинамиканинг маълум омилларини умумлаштириб электромагнит майдон назариясини яратган (1855—73). Бу назария асосида Максвелл тенгламалари деб аталувчи тўртта дифференциал тенглама ётади (қ. Максвелл тенгламалари). Тенгламаларни таҳлил этиб, М. ёруғлик электромагнит тўлқинлардан иборат эканлиги ҳақидаги муҳим хулосаларга келди. М.нинг электромагнетизм назарияси ҳозирги замон физикасининг классик асоси ҳисобланади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.