Jinoiy javobgarlik

Jinoiy javobgarlik - yuridik javobgarlik turlaridan biri, jinoyat sodir etişning huquqiy oqibati. J. j. aybdorga nisbatan jazolaş şaklidagi davlat majburlov çorasini qöllaşdan iborat. J. j.ka jalb etiş jinoyat işini qözğatiş, tergov qilişni va sudda muhokama qilişni (q. Sud muhokamasi) bildiradi. Huquqiy davlatda jinoyat sodir etganlikda ayblanayotgan har bir şaxs işi sudda qonuniy tartibda, oşkora ravişda körib çiqilib, aybi aniqlanmagunça u aybdor hisoblanmaydi. J. j.ka tortiş masalasi qonunlarning tegişli moddalarini qöllaniş orqali hal qilinadi. Bu hol fuqarolar huquqlari va qonuniy manfaatlarini ta'minlaşning muhim kafolati hisoblanadi. Özbekiston Respublikasi JK ga köra, ijtimoiy xavfli qilmiş sodir etiş paytida qonunda belgilangan yoşga yetgan va aqli raso şaxslargina J. j.ka tortiladi. J. j.ka jinoyat sodir etişga tayyorgarlik köriş, suiqasd qiliş; oğir jinoyat sodir etilayotganligi haqida aniq bila turib, tegişli organlarga xabar bermaslik yoki jinoyat vositasi yoki jinoyat natijasida qölga kiritilgan narsalarni oliş yoki sotiş; şuningdek, jinoyat sodir etilişiga qiziqtirganlik (dalolatçi), taşkil qilganlik (taşkilotçi) va yordam berganlik (yordamçi) ham jinoyat hisoblanadi va J. j.ni vujudga keltiradi (yana q. Jinoyatda iştirokçilik).

Özbekiston Respublikasi JK böyiça jinoyat sodir qilgan şaxs muayyan muddat davomida (3 y.dan 15 y.gaça) J. j.ga tortilişi kerak. Agar şu muddat içida tortilmagan bölsa keyin uni J. j.ga tortiş mumkin emas. Biroq tergovdan yoki suddan yaşirinib yurganlarga nisbatan bu muddat 25 y. qilib belgilangan. Tinçlik va insoniyat xavfsizligiga qarşi jinoyat sodir qilgan şaxs esa muddat ötib ketganligidan qati nazar javobgarlikka tortiladi.

Mamajon Usmonaliyev.