Jöyi arziz
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 229-b. — ziyouz.com
Jöyi arziz (fors. - qörğoşin ariq) — Afrosiyo'bni suv b-n ta'min etgan qad. kanal. Taxm. 8-a. oxiri — 9-a. boşlarida qurilgan. J. a. pişiq giştdan qurilib, içki qismi qalay b-n qoplanganligi uçun tarixiy manbalarda «J.a.» nomi b-n tilga olinadi. J. a. krldikdarini 1946 y.da arxeolog A. I. Terenojkin Samarkand dehqon bozorining röparasidan topgan. J. a. kattaligi 59x40x9 sm, 42x42x9 sm, 28x49x9 sm, 36x49x9 sm lik pişiq ğişt b-n kul aralaş ohak qorişmasidan qurilgan. Samarqandni suv b-n ta'min etişda muhim inşoot bölgan J. a.ni muhofaza qilişga alohida ahamiyat berilgan. Is-taxriyning (10-a.) yozişiça, bu inşootga yil davomida qarab turiş otaşparastlar zimmasiga yuklangan. Bu xizmatlari uçun ular jon soliğidan ozod etilgan. J. a. 1220 y. möğullar tomonidan vayron qilingaç, Afrosiyob suvsiz qolib, xarobaga aylangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЖЎЙИ АРЗИЗ (форс. - қўрғошин ариқ) — Афросиё’бни сув б-н таъмин этган қад. канал. Тахм. 8-а. охири — 9-а. бошларида қурилган. Ж. а. пишиқ гиштдан қурилиб, ички қисми қалай б-н қопланганлиги учун тарихий манбаларда «Ж.а.» номи б-н тилга олинади. Ж. а. крлдикдарини 1946 й.да археолог А. И. Тереножкин Самарканд деҳқон бозорининг рўпарасидан топган. Ж. а. катталиги 59x40x9 см, 42x42x9 см, 28x49x9 см, 36х49х9 см лик пишиқ ғишт б-н кул аралаш оҳак қоришмасидан қурилган. Самарқандни сув б-н таъмин этишда муҳим иншоот бўлган Ж. а.ни муҳофаза қилишга алоҳида аҳамият берилган. Ис-тахрийнинг (10-а.) ёзишича, бу иншоотга йил давомида қараб туриш оташпарастлар зиммасига юкланган. Бу хизматлари учун улар жон солиғидан озод этилган. Ж. а. 1220 й. мўғуллар томонидан вайрон қилингач, Афросиёб сувсиз қолиб, харобага айланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.