Jumaniyoz Şaripov
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 38–39-b. — ziyouz.com
Şaripov Jumaniyoz (1911.25.10, Xiva) — yozuvçi, tarjimaşunos olim. Filol. fanlari dri (1968). Özbekistonda xizmat körsatgan madaniyat xodimi (1971). 2-jahon uruşi qatnaşçisi (1941—43). Samarqanddagi ped. akademiyani tugatgan (1932). Maorifxalqkomissarligi metodika ilmiy kengaşining mas'ul rahbari (1932—34), Til va adabiyot in-ti aspiranti (1935—37). Öquvped. naşriyoti direktori (1937—40; 1949— 52), Özbekiston KP MK madaniyat bölimi mudiri (1941—43; 1943—45), Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasi boşqaruvining mas'ul kotibi (1945—49). Özbekiston FA naşriyotining direktori (1952—59), Özbekiston FA Til va adabiyot intida katta ilmiy xodim (1959—70), sektor va bölim mudiri (1970—78), katta ilmiy xodim (19782002).
Ilk kitobi — «Yolqinli şe'rlar» (1931). «Adabiyot darsligi» (1933), «Maksim Gorkiy» (1948) dostoni, «Saodat» (1958) qissasi naşr etilgan. «Xorazm» (1kitob, 1960; 2kitob, 1970; 3kitob, 1974; 4kitob, 1976) tetralogiyasida Asfandiyorxon hukmronligi (1910—18) va fuqarolik uruşi davrida xorazmliklarning ogir hayoti, ölkada Sovet hokimiyatining örnatilişi voqealari aks ettirilgan. «Özbekistonda tarjima tarixidan» monografiyasida özbek adabiyotida eng qad. davrlardan to 20-a.ga qadar yaratilgan tarjimalar örganilgan. Ş. tarjima tarixi va nazariyasi, tarjimonlar mahorati yuzasidan köplab risola va maqolalar e'lon qilgan. Ş.Rustaveli, A.S.Puşkin, Mahtumquli, M.Gorkiy, S.Stalskiy, B.Kerboboyev va b.ning ayrim asarlarini özbek tiliga tarjima qilgan.
Ac: Badiiy tarjimaning ba'zi masalalari, T., 1957; Özbekistonda tarjima tarixidan, T., 1965; Badiiy tarjimalar va mohir tarjimonlar, T., 1972; Xorezm, 1—3 kn., M., 1968-76.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШАРИПОВ Жуманиёз (1911.25.10, Хива) — ёзувчи, таржимашунос олим. Филол. фанлари дри (1968). Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими (1971). 2-жаҳон уруши қатнашчиси (1941—43). Самарқанддаги пед. академияни тугатган (1932). Маорифхалқкомиссарлиги методика илмий кенгашининг масъул раҳбари (1932—34), Тил ва адабиёт ин-ти аспиранти (1935—37). Ўқувпед. нашриёти директори (1937—40; 1949— 52), Ўзбекистон КП МК маданият бўлими мудири (1941—43; 1943—45), Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси бошқарувининг масъул котиби (1945—49). Ўзбекистон ФА нашриётининг директори (1952—59), Ўзбекистон ФА Тил ва адабиёт интида катта илмий ходим (1959—70), сектор ва бўлим мудири (1970—78), катта илмий ходим (19782002).
Илк китоби — «Ёлқинли шеърлар» (1931). «Адабиёт дарслиги» (1933), «Максим Горький» (1948) достони, «Саодат» (1958) қиссаси нашр этилган. «Хоразм» (1китоб, 1960; 2китоб, 1970; 3китоб, 1974; 4китоб, 1976) тетралогиясида Асфандиёрхон ҳукмронлиги (1910—18) ва фуқаролик уруши даврида хоразмликларнинг огир ҳаёти, ўлкада Совет ҳокимиятининг ўрнатилиши воқеалари акс эттирилган. «Ўзбекистонда таржима тарихидан» монографиясида ўзбек адабиётида энг қад. даврлардан то 20-а.га қадар яратилган таржималар ўрганилган. Ш. таржима тарихи ва назарияси, таржимонлар маҳорати юзасидан кўплаб рисола ва мақолалар эълон қилган. Ш.Руставели, А.С.Пушкин, Маҳтумқули, М.Горький, С.Стальский, Б.Кербобоев ва б.нинг айрим асарларини ўзбек тилига таржима қилган.
Ac: Бадиий таржиманинг баъзи масалалари, Т., 1957; Ўзбекистонда таржима тарихидан, Т., 1965; Бадиий таржималар ва моҳир таржимонлар, Т., 1972; Хорезм, 1—3 кн., М., 1968-76.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.