Jumaniyoz Şaripov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Jumaniyoz Şaripov (1911-yil 25-oktabr, Xiva) — özbek yozuvçisi va tarjimaşunos olim. ÖzME'ga köra, u 1968-yilda filologiya fanlari doktori ilmiy darajasini olgan, 1971-yilda Özbekistonda xizmat körsatgan madaniyat xodimi unvoniga sazovor bölgan. 1941—1943-yillarda Ikkinçi jahon uruşida qatnaşgan.
Faoliyati
13Şaripov 1932-yilda Samarqanddagi pedagogika akademiyasini tamomlagan. ÖzME'ga köra, uning mehnat faoliyati maorif, naşriyot va ilm-fan sohalari bilan boğliq bölgan. 1932—1934-yillarda Maorif xalq komissarligi qoşidagi metodika ilmiy kengaşiga rahbarlik qilgan, 1935—1937-yillarda Til va adabiyot institutida aspiranturada öqigan. Öquv-pedagogika naşriyotining direktori (1937—1940, 1949—1952), Özbekiston Kommunistik partiyasi Markaziy Qömitasining madaniyat bölimi mudiri (1941—1945), Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasi boşqaruvining mas'ul kotibi (1945—1949) bölib işlagan.
1952—1959-yillarda Özbekiston Fanlar akademiyasi naşriyotiga boşçilik qilgan. Söngra uzoq yillar Fanlar akademiyasining Til va adabiyot institutida işlagan: katta ilmiy xodim (1959—1970), sektor va bölim mudiri (1970—1978), keyin yana katta ilmiy xodim (1978—2002).
Badiiy ijodi
13Yozuvçining ilk kitobi «Yolqinli şe'rlar» 1931-yilda çiqqan. Keyinroq «Adabiyot darsligi» (1933), «Maksim Gorkiy» dostoni (1948) va «Saodat» qissasi (1958) naşr etilgan. Uning eng yirik asari — tört kitobdan iborat «Xorazm» romani (1960, 1970, 1974, 1976). ÖzME'ga köra, bu tetralogiyada Asfandiyorxon hukmronligi (1910—1918) va fuqarolar uruşi yillarida Xorazm aholisining oğir turmuşi hamda ölkada sovet hokimiyati örnatilişi voqealari tasvirlangan. ÖzME'da qayd etilişiça, romanning uç kitobi 1968—1976-yillarda Moskvada «Xorezm» nomi bilan ham naşr qilingan.
Tarjimaşunosligi
13Şaripov ilmiy faoliyatining asosiy qismini tarjimaşunoslikka bağişlagan. ÖzME'ga köra, uning «Özbekistonda tarjima tarixidan» (1965) monografiyasida özbek adabiyotida eng qadimgi davrlardan XX asrgaça yaratilgan tarjimalar tadqiq etilgan. U «Badiiy tarjimaning ba'zi masalalari» (1957), «Badiiy tarjimalar va mohir tarjimonlar» (1972) kitoblari hamda tarjima tarixi, nazariyasi va tarjimon mahorati haqidagi köplab maqolalar muallifi.
Olim amaliy tarjima bilan ham şuğullangan: Ş. Rustaveli, A. S. Puşkin, Maxtumquli, M. Gorkiy, S. Stalskiy, B. Kerboboyev va boşqa adiblarning ayrim asarlarini özbek tiliga ögirgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Jumaniyoz Şaripov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4337 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAJumaniyoz Şaripov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4337
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4337
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 9-jild, 38–39-b.manbaa.uz · ÖzME, 9-jild, 38–39-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.