Kaliy karbonat
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 47–48-b. — ziyouz.com
Kaliy karbonat KALIY KARBONAT, potaş, K2CO3 — rangeiz kristall modda. ziçligi 2,44 g/sm3, suyuqlaniş t-rasi 89,4°. Kuçli namiqadi. Suvda yaxşi (20° t-rada 100 g suvda 113,5 g) eriydi, eritmasi işqoriy muhitga ega. K.k. qadimdan daraxt va ötlar kulidan olib kelingan. Sanoatda, asosan, kaliyning tabiiy tuzlaridan olinadi (q. Kaliyli tuzlar), şuningdek, nifelinni qayta işlab giltuproqqa aylantirişda hosil böladi. Optik şişa i.ç.da komponent, gazlarni N,8dan tozalaşda yutuvçi, suvsizlantiruvçi agent, sovun i.ç., fotografiyada, kaliyli öğit sifatida işlatiladi. Öğit tarzida kam qöllaniladi. Tuproq zarraçalariga mahkam yopişib, işqoriy muhitni vujudga keltiradi. Kaliyli öğitlar sifatida, asosan yerga kuzgi işlov berişda muhiti nordon hamda xlor b-n şörlangan tuproqlarga solinadi.
Q.: Kaliyli tuzlar
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАЛИЙ КАРБОНАТ, поташ, К2СО3 — рангеиз кристалл модда. зичлиги 2,44 г/см3, суюқланиш т-раси 89,4°. Кучли намиқади. Сувда яхши (20° т-рада 100 г сувда 113,5 г) эрийди, эритмаси ишқорий муҳитга эга. К.к. қадимдан дарахт ва ўтлар кулидан олиб келинган. Саноатда, асосан, калийнинг табиий тузларидан олинади (қ. Калийли тузлар), шунингдек, нифелинни қайта ишлаб гилтупроққа айлантиришда ҳосил бўлади. Оптик шиша и.ч.да компонент, газларни Н,8дан тозалашда ютувчи, сувсизлантирувчи агент, совун и.ч., фотографияда, калийли ўғит сифатида ишлатилади. Ўғит тарзида кам қўлланилади. Тупроқ заррачаларига маҳкам ёпишиб, ишқорий муҳитни вужудга келтиради. Калийли ўғитлар сифатида, асосан ерга кузги ишлов беришда муҳити нордон ҳамда хлор б-н шўрланган тупроқларга солинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.