Karantin begona ösimliklar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 148–149-b. — ziyouz.com
Karantin begona ösimliklar— q.x. uçun öta xavfli, muayyan hududda uçramaydigan yoki kam tarqalgan begona ösimliklar. Bu ösimliklar ekinlar hosilini kamaytiradi, ularning ayrim turlari kişilarga va çorva mollariga katta ziyon keltiradi. Q.x.ni begona ösimliklarning kirib qolişi va tarqalişidan muhofaza qiliş uçun köpgina davlatlarda maxsus qonunlar (Özbekistonda «Ösimliklar karantini töğrisida» qonun 1995 y. 31 avg.da) qabul qilingan.
Özbekiston Respublikasi hududida uçramaydigan va karantin tadbirlari qöllaniladigan .via xavfli begona ösimliklar
Tikanli ituzum — Çiziqbargli ituzum — Karolina ituzumi — Uç gulli ituzum — Amerika sassiq kakrasi — Kaliforniya kungaboqari — Kiprikli kungaboqar — Barg bandli kungaboqar — Tukli kungaboqar — Strigalar — Uç bölakli ambroziya — Kup yillik ambroziya — Kam gulli senxrus (lantarsimon)— Qatgiq tukli tikanmeva — Hind eşinomensi — Virginiya eşinomensi — Bidens bipinata — Ğarb kassiyasi — Tora kassiyasi — Töpgulli kroton — Jövasimon diodiya — Janubiy emeks — Tikanli emeks — Hoşiyali sutli öt — Arrasimon sutli öt — Peçaksimon ipomeya — Yuraksimon bargli jakament öti — Pensilvaniya suv murçi — Raymoniya suv murçi — Sesbaniya makrokarpa — Mayda dukkakli sesbaniya — Burçakbargli qovoqsimon öt — Tikanli sida —Uzbekistan hududida kam tarqalgan karantin begona ösimliklar
Zarpeçaklar Kakra (puştirang) Şuvoqbargli ambroziya
Cuscuta sp.sp. Acroptilan repens D. L. Ambrosia artimisifolia L.
Mamlakatda uçramaydigan K.b.ö. ga qarşi taşqi K. tadbir-çoralari köriladi, jumladan, çet eldan keltiriladigan barça ösimliklar, uruğlar, turli bagajlar va yuklar, şuningdek, içki K.ga olingan tuman va xöjaliklardan keltiriladigan yuklar, albatta, tekşiruvdan ötkaziladi.
K.b.ö. ga umumiy (q. Begona ötlar), şuningdek, maxsus qarşi kuraş çoralari qöllaniladi: uruğlik xöjaliklarda uruğlik uçastkalar uçun begona ötlari yöq, toza yerlar ajratiladi; K.b.ö. ösgan uçastkalarda esa, ularni gullagunga qadar yöqotiş uçun maxsus agrotexnik, mexanik yoki kimyoviy tadbirlar amalga oşiriladi; K.b.ö. uruği aralaşgan uruğlik material alohida binolarda saqlanadi va tozalanadi; xöjalik uçun yaroqsiz ösimlik qoldiqlari yöq qilibtaşlanadi; K.b.ö. uruği aralaşgan uruğlik materiallarini viloyat doirasida taşiş Davlat uruğlik nazorati inspeksiyasidan, çetga çiqariş uçun esa q.x. ösimliklari karantini böyiça Davlat inspeksiyasidan berilgan maxsus ruxsatnoma bilangina amalga oşiriladi. Sulton Alimuhamedov, Pyotr Dementyev, Marks Jumaniyozov.
Q.: Begona ötlar
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАРАНТИН БЕГОНА ЎСИМЛИКЛАР— қ.х. учун ўта хавфли, муайян ҳудудда учрамайдиган ёки кам тарқалган бегона ўсимликлар. Бу ўсимликлар экинлар ҳосилини камайтиради, уларнинг айрим турлари кишиларга ва чорва молларига катта зиён келтиради. Қ.х.ни бегона ўсимликларнинг кириб қолиши ва тарқалишидан муҳофаза қилиш учун кўпгина давлатларда махсус қонунлар (Ўзбекистонда «Ўсимликлар карантини тўғрисида» қонун 1995 й. 31 авг.да) қабул қилинган.
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида учрамайдиган ва карантин тадбирлари қўлланиладиган .via хавфли бегона ўсимликлар
Тиканли итузум — Чизиқбаргли итузум — Каролина итузуми — Уч гулли итузум — Америка сассиқ какраси — Калифорния кунгабоқари — Киприкли кунгабоқар — Барг бандли кунгабоқар — Тукли кунгабоқар — Стригалар — Уч бўлакли амброзия — Куп йиллик амброзия — Кам гулли ценхрус (лантарсимон)— Қатгиқ тукли тиканмева — Ҳинд эшиноменси — Виргиния эшиноменси — Биденс бипината — Ғарб кассияси — Тора кассияси — Тўпгулли кротон — Жўвасимон диодия — Жанубий эмекс — Тиканли эмекс — Ҳошияли сутли ўт — Аррасимон сутли ўт — Печаксимон ипомея — Юраксимон баргли жакамент ўти — Пенсильвания сув мурчи — Раймония сув мурчи — Сесбания макрокарпа — Майда дуккакли сесбания — Бурчакбаргли қовоқсимон ўт — Тиканли сида —Узбекистан ҳудудида кам тарқалган карантин бегона ўсимликлар
Зарпечаклар Какра (пуштиранг) Шувоқбаргли амброзия
Cuscuta sp.sp. Acroptilan repens D. L. Ambrosia artimisifolia L.
Мамлакатда учрамайдиган К.б.ў. га қарши ташқи К. тадбир-чоралари кўрилади, жумладан, чет элдан келтириладиган барча ўсимликлар, уруғлар, турли багажлар ва юклар, шунингдек, ички К.га олинган туман ва хўжаликлардан келтириладиган юклар, албатта, текширувдан ўтказилади.
К.б.ў. га умумий (қ. Бегона ўтлар), шунингдек, махсус қарши кураш чоралари қўлланилади: уруғлик хўжаликларда уруғлик участкалар учун бегона ўтлари йўқ, тоза ерлар ажратилади; К.б.ў. ўсган участкаларда эса, уларни гуллагунга қадар йўқотиш учун махсус агротехник, механик ёки кимёвий тадбирлар амалга оширилади; К.б.ў. уруғи аралашган уруғлик материал алоҳида биноларда сақланади ва тозаланади; хўжалик учун яроқсиз ўсимлик қолдиқлари йўқ қилибташланади; К.б.ў. уруғи аралашган уруғлик материалларини вилоят доирасида ташиш Давлат уруғлик назорати инспекциясидан, четга чиқариш учун эса қ.х. ўсимликлари карантини бўйича Давлат инспекциясидан берилган махсус рухсатнома билангина амалга оширилади. Султон Алимуҳамедов, Пётр Дементьев, Маркс Жуманиёзов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.