Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Kişinyov

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 435–436-b. — ziyouz.com

    Kişinyov — Moldaviya Respublikasi poytaxti. Bik daryosi (Dnestrning öng irmoği) sohilida. T. y. stansiyasi Yanv.ning örtaça t-rasi —3,5°, iyulniki 21,5°. Aholisi 700 ming kişi (1990-y.lar oxiri; şahar ma'muriyatiga böysöngan aholi punktlari b-n birga). K.da 3 şaxar tumani bor.

    Hozirgi K. örnida katta qişloq bölganligi haqidagi dastlabki ma'lumot 1466 y.ga mansub. 17-a.ning 2-yarmida K. şaharga aylangan. 16-a. boşlaridan 1812 y. gaça Moldaviya knyazligi tarkibida Turkiyaga qaram bölgan. 1812 y.da Rossiya imperiyasi Bessarabiyani bosib olgan. 1818 y.dan K. — Bessarabiya viloyati markazi. 1873 y.dan yangidan tuzilgan Bessarabiya gubernyasi tarkibiga kirgan. K.da 1918 y. 1(14) yanv. da şörolar hokimiyati örnatildi. Öşa yili yanv.da şahar Ruminiya tasarrufiga ötdi. 1940 y. 2 avg.da Moldaviya Sovet Respublikasi tözilgaç, K. uning poytaxti, 1991 y.da şörolar imperiyasi qulagaç, mustaqil Moldaviya Respublikasi poytaxti böldi.

    K.da maşinasozlik (q. x. maşinalari, savdo va oziq-ovqat sanoati jihozlari, sovitkiçlar, elektr ölçaş priborlari, televizorlar va b.), oziq-ovqat (vino, meva-sabzavot konserva, tamaki), yengil (kön poyabzal, trikotaj va b.) kimyo, yoğoçsozlik (şu jumladan, mebel) sanoati korxonalari bor. Moldaviya FA, 7 oliy öquv yurti (şu jumladan, Moldaviya un-ti), 5 teatr, 9 muzey (şu jumladan, ölkaşunoslik, tarix, badiiy, A. S. Puşkin muzeylari) mavjud. Çerkov (18-a.), kafedrali sobor (19-a.) va Zafar toki (hozir Ğalaba toqi; 19-a.) saqlangan. 60—80-y.larda yangi sanoat va turar joy binolari qurilgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    КИШИНЁВ — Молдавия Республикаси пойтахти. Бик дарёси (Днестрнинг ўнг ирмоғи) соҳилида. Т. й. станцияси Янв.нинг ўртача т-раси —3,5°, июлники 21,5°. Аҳолиси 700 минг киши (1990-й.лар охири; шаҳар маъмуриятига бўйсўнган аҳоли пунктлари б-н бирга). К.да 3 шахар тумани бор.

    Ҳозирги К. ўрнида катта қишлоқ бўлганлиги ҳақидаги дастлабки маълумот 1466 й.га мансуб. 17-а.нинг 2-ярмида К. шаҳарга айланган. 16-а. бошларидан 1812 й. гача Молдавия князлиги таркибида Туркияга қарам бўлган. 1812 й.да Россия империяси Бессарабияни босиб олган. 1818 й.дан К. — Бессарабия вилояти маркази. 1873 й.дан янгидан тузилган Бессарабия губерняси таркибига кирган. К.да 1918 й. 1(14) янв. да шўролар ҳокимияти ўрнатилди. Ўша йили янв.да шаҳар Руминия тасарруфига ўтди. 1940 й. 2 авг.да Молдавия Совет Республикаси тўзилгач, К. унинг пойтахти, 1991 й.да шўролар империяси қулагач, мустақил Молдавия Республикаси пойтахти бўлди.

    К.да машинасозлик (қ. х. машиналари, савдо ва озиқ-овқат саноати жиҳозлари, совиткичлар, электр ўлчаш приборлари, телевизорлар ва б.), озиқ-овқат (вино, мева-сабзавот консерва, тамаки), енгил (кўн пойабзал, трикотаж ва б.) кимё, ёғочсозлик (шу жумладан, мебель) саноати корхоналари бор. Молдавия ФА, 7 олий ўқув юрти (шу жумладан, Молдавия ун-ти), 5 театр, 9 музей (шу жумладан, ўлкашунослик, тарих, бадиий, А. С. Пушкин музейлари) мавжуд. Черков (18-а.), кафедрали собор (19-а.) ва Зафар токи (ҳозир Ғалаба тоқи; 19-а.) сақланган. 60—80-й.ларда янги саноат ва турар жой бинолари қурилган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.