Kişinyov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Kişinyov (ruminça: Çișinău) — Moldova Respublikasi poytaxti va eng yirik şahri. U mamlakat markazida, Dnestrning irmoği bölmiş Bik daryosi böyida joylaşgan.
Tarixi
13Şahar nomi birinçi marta 1436-yilgi hujjatda tilga olinadi (rus Vikipediyasi, ingliz Vikipediyasi 1436-yilda monastir qişloği sifatida asos solingan deydi). Özbek Vikipediyasida esa katta qişloq haqidagi dastlabki ma'lumot 1466-yilga mansub deb körsatilgan. Kişinyov Moldova knyazligi tarkibida bölgan, 16-asrdan Usmonlilarga qaram edi.
1812-yilda hudud Rossiya imperiyasiga ötdi va Bessarabiya deb atala boşladi. Kişinyov 1818-yilda rasmiy şahar maqomini oldi va Bessarabiya viloyati markazi böldi; 1873-yilda viloyat gubernyaga aylantirildi. 1820–1823-yillarda şaharda surgundagi A. S. Puşkin yaşagan. 1903-yil aprelida şaharda yahudiylarga qarşi pogrom böldi. 1918-yildan şahar Ruminiya tarkibida böldi. 1940-yilda Bessarabiya Sovet Ittifoqiga qöşilib, Kişinyov Moldova SSR poytaxtiga aylandi. 1940-yil 10-noyabrdagi zilzila jiddiy vayronalarga olib keldi. 1944-yil 24-avgustda şahar Qizil Armiya tomonidan egallandi. 1991-yildan mustaqil Moldova poytaxti.
Geografiyasi
13Şahar Moldovaning markazida, 47°0’ şimoliy kenglik atrofida joylaşgan, unumdor yerli nisbatan tekis landşaft bilan öralgan. Şahar maydoni taxminan 120 km². Munitsipalitet maydoni özbek Vikipediyasida 635 km², rus Vikipediyasida 571,64 km² deb berilgan. Rus manbasiga köra, şahar yetti tepalikda joylaşgan va qora tuproq ustun.
Iqlimi mö'tadil kontinental: yozi issiq, qişi sovuq va şamolli. Yanvarning örtaça harorati taxminan −3,5 °C, iyulniki 21,5 °C.
Aholisi
132024-yilgi aholi röyxatiga köra, şaharning özida 567 mingdan ortiq, munitsipalitetda 720 mingdan ortiq kişi yaşaydi (ingliz Vikipediyasi). 1897-yilda aholining 46 foizi yahudiylar bölgan.
Iqtisodiyoti
13Kişinyov Moldovaning moliyaviy va biznes markazi hisoblanadi; uning yalpi içki mahsuloti milliy iqtisodiyotning qariyb 60 foizini taşkil qiladi. Şaharda maşinasozlik, oziq-ovqat (vino, konserva, tamaki), yengil, kimyo va yoğoçsozlik sanoati korxonalari bor. Barça 15 bankning boş ofislari şu yerda joylaşgan.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Şaharda 5 teatr va 9 muzey, jumladan, Puşkin muzeyi mavjud. 18-asrga oid çerkov, 19-asrdagi kafedral sobor va Ğalaba toqi saqlanib qolgan. Moldova universiteti va Moldova Fanlar akademiyasi şu yerda joylaşgan. Me'mor Aleksandr Bernardazzi şaharning köplab binolarini loyihalagan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Kişinyov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/558 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAKişinyov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/558
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/558
Raqamlarda
Aholi soni · 8-aprel 2024
567 ming kişi
−11,3 %2019-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q21197wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q217wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.