Kito

Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 419-b. — ziyouz.com

Kito — Ekvadoriing poytaxti. Piçinça vulkanining jan. yon bağrida, 2818 m balandlikda joylaşgan. Piçinça provinsiyasining ma'muriy markazi. Iqlimi ekvatorial, baland toğ iqlimi. Örtaça oylik t-ra 25°. Yillik yoğin 1100—1200 mm. Aholisi 1,4 mln. kişi (1995).

K.ga indeyslarning qad. şaxri örnida 1534 y.da ispan konkistadori S.Belalkasar asos solgan va öşa davrdan mustamlaka markazi bölgan. 1822 y.dan Buyuk Kolumbiya tarkibida. 1830 y.dan Ekvador Respublikasi poytaxti. K. 1797, 1859 y.lardagi zilziladan katta zarar körgan.

K. — mamlakatning siyosiy va iqtisodiy markazi. T.y. va şosse yöllar orqali And vodiysidagi eng yirik şaharlar va Tinç okean sohili b-n boğlangan. Panamerika şossesi K.ni Bogota (Kolumbiya) va Lima (Peru) ş.lari b-n boğlaydi. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. K.da töqimaçilik sanoati rivojlangan. Oziq-ovqat, kön poyabzal, mebel, keramika, kimyo-farmatsevtika, maşinasozlik sanoati korxonalari bor. Hunarmandçilikda zargarlik va b. buyumlar tayyorlanadi. Me'moriy yodgorliklardan Hukumat saroyi (1747), sobor, La-Kompaniya çerkovi, maydonlar va b. saqlangan. Markaziy va Katolik un-tlari, Politexnika maktabi, kollej, ped. in-ti, Ekvador FA, tibbiyot, musiqa, harbiy akademiyalar, ilmiy jamiyatlar, Milliy teatr, muzeylar, yirik kutubxo-nalar, rasadxona, botaniqa boği va b. bor.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

КИТО — Эквадориинг пойтахти. Пичинча вулканининг жан. ён бағрида, 2818 м баландликда жойлашган. Пичинча провинциясининг маъмурий маркази. Иқлими экваториал, баланд тоғ иқлими. Ўртача ойлик т-ра 25°. Йиллик ёғин 1100—1200 мм. Аҳолиси 1,4 млн. киши (1995).

К.га индейсларнинг қад. шахри ўрнида 1534 й.да испан конкистадори С.Белалькасар асос солган ва ўша даврдан мустамлака маркази бўлган. 1822 й.дан Буюк Колумбия таркибида. 1830 й.дан Эквадор Республикаси пойтахти. К. 1797, 1859 й.лардаги зилзиладан катта зарар кўрган.

К. — мамлакатнинг сиёсий ва иқтисодий маркази. Т.й. ва шоссе йўллар орқали Анд водийсидаги энг йирик шаҳарлар ва Тинч океан соҳили б-н боғланган. Панамерика шоссеси К.ни Богота (Колумбия) ва Лима (Перу) ш.лари б-н боғлайди. Аэропорти халқаро аҳамиятга эга. К.да тўқимачилик саноати ривожланган. Озиқ-овқат, кўн пойабзал, мебель, керамика, кимё-фармацевтика, машинасозлик саноати корхоналари бор. Ҳунармандчиликда заргарлик ва б. буюмлар тайёрланади. Меъморий ёдгорликлардан Ҳукумат саройи (1747), собор, Ла-Компаньия черкови, майдонлар ва б. сақланган. Марказий ва Католик ун-тлари, Политехника мактаби, коллеж, пед. ин-ти, Эквадор ФА, тиббиёт, мусиқа, ҳарбий академиялар, илмий жамиятлар, Миллий театр, музейлар, йирик кутубхо-налар, расадхона, ботаниқа боғи ва б. бор.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.