Köçirma gap
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 889-b. — ziyouz.com
Köçirma gap — oğzaki va yozma nutqda leksik va grammatik xususiyatlari özgartirilmay, ayvan öziça berilgan özganing gapi. K.g.da özga gapining asosiy mazmuni aks etadi, muallif gapida esa K. g. kimga tegişli ekanligi, unga xos xususiyat, kanday maksad va tarzda aytilgani va b. qöşimça tavsifiy ma'lumotlar beriladi. K. g. muallif gapidan avval («Kuç haqiqatda», — dedi Sohibqiron), uning örtasida (Sunböla sapçib örnidan turdi-da: «Hayriyat, tuşim ekan», — dedi hansirab) yoki undan keyin (Otam gapni şartta kesdilar: «Bugöngi işni ertaga qöyma») keladi. K. g. muallif gapidan tiniş belgilari yordamida ajratiladi. K. g. badiiy asarda nutqning ta'sirçanligi, ifodaliligini oşiradi, asar qahramoni xususiyatlarini oçişga xizmat qiladi. Özganing gapi har doim ayvan, köçirma ran tarzida berilavermaydi (q. Özlaştirma gap).
Q.: Özlaştirma gap
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЎЧИРМА ГАП — оғзаки ва ёзма нутқда лексик ва грамматик хусусиятлари ўзгартирилмай, айван ўзича берилган ўзганинг гапи. К.г.да ўзга гапининг асосий мазмуни акс этади, муаллиф гапида эса К. г. кимга тегишли эканлиги, унга хос хусусият, кандай максад ва тарзда айтилгани ва б. қўшимча тавсифий маълумотлар берилади. К. г. муаллиф гапидан аввал («Куч ҳақиқатда», — деди Соҳибқирон), унинг ўртасида (Сунбўла сапчиб ўрнидан турди-да: «Ҳайрият, тушим экан», — деди ҳансираб) ёки ундан кейин (Отам гапни шартта кесдилар: «Бугўнги ишни эртага қўйма») келади. К. г. муаллиф гапидан тиниш белгилари ёрдамида ажратилади. К. г. бадиий асарда нутқнинг таъсирчанлиги, ифодалилигини оширади, асар қаҳрамони хусусиятларини очишга хизмат қилади. Ўзганинг гапи ҳар доим айван, кўчирма ran тарзида берилавермайди (қ. Ўзлаштирма гап).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.