Kodlaş
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 471-b. — ziyouz.com
Kodlaş — bir kodniş belgilarini yoki belgilar guruhini boşqa kod belgilariga yoki belgilar guruhiga keltiriş. Biror aloqa kanaliga yoki qandaydir boşqa qurilmaga axborot şaklini moslaştiriş talab etilganda amalga oşiriladi. Mas, harflar ketma-ketligi körinişidagi axborotlar telegraf kodi yordamida ma'lum impulsi toklarga aylantiriladi. Bölarni hisoblaş qurilmasiga kiritilganda önli sistemadagi sonlar ikkilik sistemasiga özgartiriladi va b. K.dan köp sohalarda foydalaniladi. Mas, informatsiyalar nazariyasila haddan taşqari köp (ortiqça) xabarlarni ixçamlaştiriş, xabarlarni aloqa kanali böyiça uzatişda ularni buzuvçi radioxalaqitlar ta'sirini kamaytiriş maqsadida qöllaniladi. Şuning uçun, mas, telegraf kodida köp uçraydigan harflar örniga ança qisqa nuqta va tirelar uyğunlaşuvidan foydalaniladi (q. Kod).
Q.: Kod
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОДЛАШ — бир кодниш белгиларини ёки белгилар гуруҳини бошқа код белгиларига ёки белгилар гуруҳига келтириш. Бирор алоқа каналига ёки қандайдир бошқа қурилмага ахборот шаклини мослаштириш талаб этилганда амалга оширилади. Мас, ҳарфлар кетма-кетлиги кўринишидаги ахборотлар телеграф коди ёрдамида маълум импульси токларга айлантирилади. Бўларни ҳисоблаш қурилмасига киритилганда ўнли системадаги сонлар иккилик системасига ўзгартирилади ва б. К.дан кўп соҳаларда фойдаланилади. Мас, информациялар назариясила ҳаддан ташқари кўп (ортиқча) хабарларни ихчамлаштириш, хабарларни алоқа канали бўйича узатишда уларни бузувчи радиохалақитлар таъсирини камайтириш мақсадида қўлланилади. Шунинг учун, мас, телеграф кодида кўп учрайдиган ҳарфлар ўрнига анча қисқа нуқта ва тирелар уйғунлашувидан фойдаланилади (қ. Код).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.