Kondensatsion elektr stansiya
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 556-b. — ziyouz.com
Kondensatsion elektr stansiya (KES) — işi buğning kondensatlanişiga asoslangan va faqat elektr energiyasi işlab çiqaradigan elektr st-ya. Iş dvigateli — buğ turbinasi. Unda iş sikli buğning kondensatlanişi (suyuqlikka aylanişi) b-n tugaydi (q. Kondensatsiya). Hosil bölgan kondensat buğ qozonita qaytib keladi va qayta işlatiladi. K.e.yeda suv buğining issiqlik energiyasi kondensatsion buğ turbinasida mexaniq energiyaga, elektr generatorlarda elektr energiyasiga aylanadi. Buğning boşlanğiç parametrlari (bosimi va t-rasi) ni uni turbinaga kiritiş oldidan oşirib, işlatilgan buğning oxirgi bosimi va t-rasi pasaytirilib K.e.s.ning f.i.k. oşiriladi, Buğni qöşimça (orada) qizdirib ham f.i.-k.ni oşiriş mumkin. Yirik K.e.yeda buğning boşlanğiç parametrlari — bosim 13 — 14 MPa va t-rasi 560— 570°, takomillaşganlarida esa 25 MPa va 550—660°, 30 MPa va 650° böladi. Ayrim turboagregatlarning quvvati 800—1300 MVt ga yetadi. K.e.s.ning asosiy qismlari: qozon qurilmasi, buğ turbinasi va maşina zali, texnik suv ta'minoti va yoqilği xöjaligi, elektr taqsimlaş qurilmasi, kuçaytiriş podstansiyasi va b. K.e.s.da kömir kukuni, tabiiy gaz, mazut, ötin va b. yoqilğilar yoqiladi. Atom K.e.s.sida yoqilği sifatida yadro yoqilğisidan foydalaniladi. Yirik KESlar Issiqlik elektr stansiyalari deb ataladi.
Q.: Kondensatsiya
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОНДЕНСАЦИОН ЭЛЕКТР СТАНЦИЯ (КЭС) — иши буғнинг конденсатланишига асосланган ва фақат электр энергияси ишлаб чиқарадиган электр ст-я. Иш двигатели — буғ турбинаси. Унда иш цикли буғнинг конденсатланиши (суюқликка айланиши) б-н тугайди (қ. Конденсация). Ҳосил бўлган конденсат буғ қозонита қайтиб келади ва қайта ишлатилади. К.э.еда сув буғининг иссиқлик энергияси конденсацион буғ турбинасида механиқ энергияга, электр генераторларда электр энергиясига айланади. Буғнинг бошланғич параметрлари (босими ва т-раси) ни уни турбинага киритиш олдидан ошириб, ишлатилган буғнинг охирги босими ва т-раси пасайтирилиб К.э.с.нинг ф.и.к. ощирилади, Буғни қўшимча (орада) қиздириб ҳам ф.и.-к.ни ошириш мумкин. Йирик К.э.еда буғнинг бошланғич параметрлари — босим 13 — 14 МПа ва т-раси 560— 570°, такомиллашганларида эса 25 МПа ва 550—660°, 30 МПа ва 650° бўлади. Айрим турбоагрегатларнинг қуввати 800—1300 МВт га етади. К.э.с.нинг асосий қисмлари: қозон қурилмаси, буғ турбинаси ва машина зали, техник сув таъминоти ва ёқилғи хўжалиги, электр тақсимлаш қурилмаси, кучайтириш подстанцияси ва б. К.э.с.да кўмир кукуни, табиий газ, мазут, ўтин ва б. ёқилғилар ёқилади. Атом К.э.с.сида ёқилғи сифатида ядро ёқилғисидан фойдаланилади. Йирик КЭСлар Иссиқлик электр станциялари деб аталади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.