Konfutsiy
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 589–590-b. — ziyouz.com
Konfutsiy KONFUTSIY, Kun Futszi, Kun-szu, Kun Syu, Kun Çjunni (mil. av. taxm. 552 — Syuyfu ş., Xitoyning Şandun viloyati — 479) — qad. Xitoy faylasufi, konfutsiyçilik asosçisi, siyosiy arbob. Kambağallaşib qolgan aristokrat va harbiylar oilasida tuğilgan. 22 yoşida ta'lim beriş b-n şuğullanib, Xitoyning eng maşhur öqituvçisi sifatida şuhrat qozongan. K. özi oçgan maktabida 4 ta fan: axloq, til, siyosat va adabiyot öqitilgan. 50 yoşida K. siyosiy faoliyatini boşlab, Lu davlatida yuqori amaldor bölib xizmat qiladi. Fitnalar natijasida xizmatidan ketadi, 13 y. mobaynida Xitoyning turli ölkalariga boradi, biroq u joylarda öz ğoyalarini qöllay olmagaç, mil. av. 484 y. Luga qaytib keladi. Ta'lim berişdan taşqari qad. Xitoyning 5 ta mumtoz asari — «Şutszin», «Şitszin», «Itszin», «Yuetszin» va «Litszi»ni töplaş, tahrir qiliş, tarqatiş b-n şuğullanadi. K. ta'limoti uning «Lun yuy» («Suhbatlar va mulohazalar») kitobida bayon etilgan. Bu kitob aslida K.ning fikrlari va suhbatlari asosida şogirdlari va izdoşlari tomonidan yaratilgan. K. özi uçun, avlodlari, yaqin şogirdlari uçun alohida ajratilgan kabristonga dafn etilgan; uning uyi K. ibodatxonasiga aylantirilgan, bu joy ziyoratgoh bölib qolgan (q. Konfutsiy yodgorlik majmui).
Q.: Konfutsiy yodgorlik majmui
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОНФУЦИЙ, Кун Фуцзи, Кун-цзу, Кун Цю, Кун Чжунни (мил. ав. тахм. 552 — Цюйфу ш., Хитойнинг Шаньдун вилояти — 479) — қад. Хитой файласуфи, конфуцийчилик асосчиси, сиёсий арбоб. Камбағаллашиб қолган аристократ ва ҳарбийлар оиласида туғилган. 22 ёшида таълим бериш б-н шуғулланиб, Хитойнинг энг машҳур ўқитувчиси сифатида шуҳрат қозонган. К. ўзи очган мактабида 4 та фан: ахлоқ, тил, сиёсат ва адабиёт ўқитилган. 50 ёшида К. сиёсий фаолиятини бошлаб, Лу давлатида юқори амалдор бўлиб хизмат қилади. Фитналар натижасида хизматидан кетади, 13 й. мобайнида Хитойнинг турли ўлкаларига боради, бироқ у жойларда ўз ғояларини қўллай олмагач, мил. ав. 484 й. Луга қайтиб келади. Таълим беришдан ташқари қад. Хитойнинг 5 та мумтоз асари — «Шуцзин», «Шицзин», «Ицзин», «Юэцзин» ва «Лицзи»ни тўплаш, таҳрир қилиш, тарқатиш б-н шуғулланади. К. таълимоти унинг «Лунь юй» («Суҳбатлар ва мулоҳазалар») китобида баён этилган. Бу китоб аслида К.нинг фикрлари ва суҳбатлари асосида шогирдлари ва издошлари томонидан яратилган. К. ўзи учун, авлодлари, яқин шогирдлари учун алоҳида ажратилган кабристонга дафн этилган; унинг уйи К. ибодатхонасига айлантирилган, бу жой зиёратгоҳ бўлиб қолган (қ. Конфуций ёдгорлик мажмуи).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.