Konsentratsion lager
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 592-b. — ziyouz.com
Konsentratsion lager KONSENTRATSION LAGER, konslager — davlat, siyosiy rejim va b.ning haqiqiy yoki gumon qilingan duşmanlarini majburiy ajratib qöyiş uçun möljallangan lager. K.l. oddiy qamoqxonalar, harbiy asirlar uçun va qoçoqlar lagerlaridan farkli ravişda, uruş, keskinlaşgan siyosiy kuraş davrida maxsus dekret asosida tuzilgan. Dastlabki K.l.lar Kubadagi ozodlik qözğolonlari boşlarida (1895) ispanlar tomonidan; ingliz—burlar uruşi (1899—1902) vaqtida inglizlar tomonidan, Rossiyada XKSning «Qizil terror haqida» qarori (1918 y. sent.) asosida taşqil qilingan. Totalitar rejim şaroitida maxsus maqsad va ommaviy qatağon vaqtida lagerlarning nomi özgartirilgan (q. GULAG). Fa-şistlar Germaniyasida K.l. — ommaviy davlat terrori va genotsid quroli bölib, u bosib olgan mamlakatlarda tarqalgan. Gitlerçi faşistlar şu mamlakatlarning millionlab tinç aholisini, harbiy asirlarni, nemis vatanparvarlarini K.l.da qiynab öldirişgan. Buxenvald, Zaksenxaözen,
Osvensim, Maydanek, Treblinka va b. K.l.larda I mln.dan ortiq sobiq SSSR, Polşa, Fransiya, Belgiya, Niderlandiya, Çexoslovakiya, Yugoslaviya, Ruminiya, Vengriya va b. mamlakatlarning aholisi yöq qilingan.
Q.: Gulag
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОНЦЕНТРАЦИОН ЛАГЕРЬ, концлагерь — давлат, сиёсий режим ва б.нинг ҳақиқий ёки гумон қилинган душманларини мажбурий ажратиб қўйиш учун мўлжалланган лагерь. К.л. оддий қамоқхоналар, ҳарбий асирлар учун ва қочоқлар лагерларидан фаркли равишда, уруш, кескинлашган сиёсий кураш даврида махсус декрет асосида тузилган. Дастлабки К.л.лар Кубадаги озодлик қўзғолонлари бошларида (1895) испанлар томонидан; инглиз—бурлар уруши (1899—1902) вақтида инглизлар томонидан, Россияда ХКСнинг «Қизил террор ҳақида» қарори (1918 й. сент.) асосида ташқил қилинган. Тоталитар режим шароитида махсус мақсад ва оммавий қатағон вақтида лагерларнинг номи ўзгартирилган (қ. ГУЛАГ). Фа-шистлар Германиясида К.л. — оммавий давлат террори ва геноцид қуроли бўлиб, у босиб олган мамлакатларда тарқалган. Гитлерчи фашистлар шу мамлакатларнинг миллионлаб тинч аҳолисини, ҳарбий асирларни, немис ватанпарварларини К.л.да қийнаб ўлдиришган. Бухенвальд, Заксенхаўзен,
Освенцим, Майданек, Треблинка ва б. К.л.ларда И млн.дан ортиқ собиқ СССР, Польша, Франция, Бельгия, Нидерландия, Чехословакия, Югославия, Руминия, Венгрия ва б. мамлакатларнинг аҳолиси йўқ қилинган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.