Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Konstantin Georgiyeviç Paustovskiy

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 122-b. — ziyouz.com

    Paustovskiy Konstantin Georgiyeviç [1892.19 (31). 5, Moskva —1968.14.7, Kaluga viloyatining Tarusa ş.] — rus yozuvçisi. Dastlab Kiyev un-tining tabiiy-tarix f-ti (1911 — 13), keyin Moskva un-tining yuridik f-tida uqigan. «Romantiklar» ilk romani 1916—23 y.larda yozilgan. 1935 y.da naşr etilgan bu romanda, «Tovlangan bulutlar» (1929) romanida bölganidek, P. nasriningöziga xos xususiyaglari — kişilardagi ez-gulik tuyğulariga, mardlik, dustlik, olijanoblkk singari fazilatlarga e'tibor sezilib turadi. «Jazava» (1925), «Mustamlaka mollari uçun yorliklar» (1928), «Kora dengiz* sikgari dastlabki hikoya va qissalarida olis yurtlar haqidagi orzu-armon tuyğulari, bu yurtlarga qilingan sayoxat taassurotlari, uçraşiş za vidolaşuv mavzulari ustuvorlik qiladi. Romantik ruxdagi «Qorabuğoz» (1932), «Kolxida» (1934) va «Şimol qissasi» (1938) qissalari hamda köplab hikoyalarida rus tarixiga murojaat etib, kişilardagi yuksak insoniy xislatlarni tasvirlaşga alo-hida e'tibor bergan. P. 30-y.larning 2yarmidan boşlab san'atkorlar hayoti va ijodiy mehna-tiga bağişlangan asarlar («Orest Kiprenskiy», «Isaak Levitan», 1937; «Taras Şevçenko», 1939; «Örmonlar qissasi», 1949; «Ol-tin gul», 1956) yozişga kirişdi. Yozuvçi uruşdan keyingi davrda öz hayoti voqea va hodisalari b-n töyingan «Hayot haqida qissa» epopeyasini yaratdi (1-qism — «Yiroq yillar», 1945; 2-qism —«Sertaşviş yoşlik», 1955; 3-qism — «Notaniş asrning muqaddimasi», 1957; 4-qism — «Katta umidlar davri», 1959; 5-qism — «Janubga intiliş», 1960; 6-qism — «Darbadarlik kitobi», 1963). P. bu söngti asarida 20-a.ning dolğali yillaridagi Rossiya hayotini badiiy mujassamlantirib bergan. P.ning nozik tuyğu va keçinmalar b-n yöğrilgan asarlari özbek adabiyotida lirik nasrning şakllanişiga ta'sir körsatgan. «Yiroq yöllar» va «Oltin gul» qissalari hamda bir qança hikoyalari özbek tiliga tarjima qilingan.

    As: Eski şinelli çol [Hikoyalar], T., 1963; Sobraniye soçineniy, t. —1—8, M., 1967-70.

    Ad.: Kremensov A. I., K. G. Paustovskiy. Jizn i tvorçestvo, M„ 1982.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ПАУСТОВСКИЙ Константин Георгиевич [1892.19 (31). 5, Москва —1968.14.7, Калуга вилоятининг Таруса ш.] — рус ёзувчиси. Дастлаб Киев ун-тининг табиий-тарих ф-ти (1911 — 13), кейин Москва ун-тининг юридик ф-тида уқиган. «Романтиклар» илк романи 1916—23 й.ларда ёзилган. 1935 й.да нашр этилган бу романда, «Товланган булутлар» (1929) романида бўлганидек, П. насринингўзига хос хусусияглари — кишилардаги эз-гулик туйғуларига, мардлик, дустлик, олижаноблкк сингари фазилатларга эътибор сезилиб туради. «Жазава» (1925), «Мустамлака моллари учун ёрликлар» (1928), «Кора денгиз* сикгари дастлабки ҳикоя ва қиссаларида олис юртлар ҳақидаги орзу-армон туйғулари, бу юртларга қилинган саёхат таассуротлари, учрашиш за видолашув мавзулари устуворлик қилади. Романтик рухдаги «Қорабуғоз» (1932), «Колхида» (1934) ва «Шимол қиссаси» (1938) қиссалари ҳамда кўплаб ҳикояларида рус тарихига мурожаат этиб, кишилардаги юксак инсоний хислатларни тасвирлашга ало-ҳида эътибор берган. П. 30-й.ларнинг 2ярмидан бошлаб санъаткорлар ҳаёти ва ижодий меҳна-тига бағишланган асарлар («Орест Кипренский», «Исаак Левитан», 1937; «Тарас Шевченко», 1939; «Ўрмонлар қиссаси», 1949; «Ол-тин гул», 1956) ёзишга киришди. Ёзувчи урушдан кейинги даврда ўз ҳаёти воқеа ва ҳодисалари б-н тўйинган «Ҳаёт ҳақида қисса» эпопеясини яратди (1-қисм — «Йироқ йиллар», 1945; 2-қисм —«Серташвиш ёшлик», 1955; 3-қисм — «Нотаниш асрнинг муқаддимаси», 1957; 4-қисм — «Катта умидлар даври», 1959; 5-қисм — «Жанубга интилиш», 1960; 6-қисм — «Дарбадарлик китоби», 1963). П. бу сўнгти асарида 20-а.нинг долғали йилларидаги Россия ҳаётини бадиий мужассамлантириб берган. П.нинг нозик туйғу ва кечинмалар б-н йўғрилган асарлари ўзбек адабиётида лирик насрнинг шаклланишига таъсир кўрсатган. «Йироқ йўллар» ва «Олтин гул» қиссалари ҳамда бир қанча ҳикоялари ўзбек тилига таржима қилинган.

    Ас: Эски шинелли чол [Ҳикоялар], Т., 1963; Собрание сочинений, т. —1—8, М., 1967-70.

    Ад.: Кременцов А. И., К. Г. Паустовский. Жизнь и творчество, М„ 1982.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.